ประวัติศาสตร์ · 12 ปี

ประวัติเหรียญคงที่ 2014-2026 · จาก BitUSD ถึง USDT

ตั้งแต่โครงการยุคแรกอย่าง BitUSD ในปี 2014 จนถึงปี 2026 ตลาดเหรียญคงที่ผ่านทั้งวิกฤต คดี และกฎหมายใหม่หลายฉบับ บทความนี้เรียงเหตุการณ์ตามเอกสารของผู้ออก หน่วยงานกำกับ และศาล

2014 · จุดเริ่ม

BitUSD · การค้ำด้วยหลักประกันบนเชน

งานวิจัยเหรียญคงที่ของ BIS จัด BitUSD และ NuBits เป็นโครงการยุคแรกในปี 2014 BitUSD อยู่บนเครือข่าย BitShares ใช้ BTS เป็นหลักประกันเพื่อรักษามูลค่าให้ใกล้ดอลลาร์ ภายหลัง DAI ก็ใช้แนวคิดการค้ำด้วยหลักประกันบนเชนเช่นกัน แต่เป็นโครงการแยกกัน ไม่ใช่รุ่นต่อยอดของ BitUSD

NuBits · ทดลองปรับอุปทาน

NuBits เป็นอีกกรณีของการทดลองยุคแรก ถ้าจะเทียบกับโครงการรุ่นหลัง ต้องแยกกลไกปรับอุปทาน สำรอง การพยุงสภาพคล่อง และสิทธิการกำกับออกจากกัน จะเหมาว่าวันที่ ขนาด และกลไกการล่มเหมือนกับ UST ไม่ได้

Tether · เหรียญที่ค้ำด้วยสำรอง

Tether ในช่วงแรกใช้ชื่อโครงการว่า Realcoin บทความครบรอบ 8 ปีของ Tether ระบุการออก USD₮ ครั้งแรกวันที่ 6 ตุลาคม 2014 บน Omni Layer ที่ทำงานบน Bitcoin การประกาศโครงการ การออกเหรียญครั้งแรก และการเปลี่ยนชื่อเป็นคนละเหตุการณ์กัน

2017-2019 · เหรียญที่ค้ำด้วยสำรองกับเหรียญที่ค้ำด้วยหลักประกันบนเชน

เหรียญคงที่เริ่มถูกใช้เป็นหน่วยตั้งราคาและชำระราคาในการเทรดคริปโต ผู้ใช้เลือกได้ทั้งเหรียญที่ผู้ออกค้ำด้วยสำรอง และเหรียญที่สร้างจากหลักประกันบนเชน สองแบบนี้มีความเสี่ยงต่างกัน

ธันวาคม 2017 · DAI

เอกสารของ Maker ระบุว่าระบบรุ่นแรกในเดือนธันวาคม 2017 ใช้ ETH เป็นหลักประกัน และเข้าสู่ระบบหลักประกันหลายชนิดในเดือนพฤศจิกายน 2019 DAI แบบหลักประกันเดียวรุ่นเดิมภายหลังเรียกว่า Sai

กันยายน 2018 · USDC

Circle ประกาศเปิดตัว USDC วันที่ 26 กันยายน 2018 ความร่วมมือกับ CENTRE ในช่วงแรก ผู้ออก และช่องทางจัดจำหน่ายเป็นคนละเรื่องกัน รายงานสำรองและการรับรองโดยบุคคลที่สามกลายเป็นมิติสำคัญในการเทียบ แต่ไม่ใช่ “การตรวจสอบงบการเงินเต็มรูปแบบทุกเดือน”

2019 · ปัญหาของ Tether และ Bitfinex เปิดเผยต่อสาธารณะ

ประกาศยอมความของอัยการสูงสุดรัฐนิวยอร์กปี 2021 ย้อนเล่าปัญหาที่เปิดเผยในปี 2019 รวมถึงกรณีที่ Bitfinex เข้าถึงเงินราว 850 ล้านดอลลาร์ไม่ได้ และการให้ข้อมูลสำรองที่ทำให้เข้าใจผิด (อ่าน บทความ NYAG เต็ม)

2020-2021 · DeFi ทำให้การพึ่งพากันซับซ้อนขึ้น

การกู้ยืม การสร้างตลาดอัตโนมัติ และการรวมผลตอบแทน ทำให้เหรียญคงที่ถูกใช้มากกว่าการตั้งราคาในกระดาน กลายเป็นหลักประกันบนเชนและสภาพคล่องในโปรโตคอลต่าง ๆ ความเสี่ยงจึงไม่ได้มาจากผู้ออกรายเดียวอีกต่อไป เวลาดูยอดล็อกมูลค่ากับปริมาณหมุนเวียนต้องระวังการนับซ้ำ

กุมภาพันธ์ 2021 · Tether ยอมความกับ NYAG

วันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2021 อัยการสูงสุดรัฐนิวยอร์กประกาศยอมความกับ Tether และ Bitfinex เป็นเงิน 18.5 ล้านดอลลาร์ พร้อมเงื่อนไขหยุดให้บริการผู้อยู่อาศัยในนิวยอร์กและเพิ่มการรายงาน การยอมความในอดีตเป็นหลักฐานของเหตุการณ์เฉพาะ ไม่ใช่หลักฐานโดยตรงว่าสำรองในปัจจุบันครบหรือไม่ครบ (อ่าน บทความ NYAG)

2022 · UST ล้มเหลว

พฤษภาคม 2022 · Luna/UST

การล่มของ Luna และ UST ในเดือนพฤษภาคม 2022 แสดงความเสี่ยงของการรักษามูลค่าด้วยโทเคนที่ตลาดกำลังหมดความเชื่อมั่น อ่าน บทความ Luna/UST เพื่อแยกกลไกนี้จากสำรองเงินสด

SEC ระบุในเอกสารฟ้องวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2023 ว่าในเดือนพฤษภาคม 2022 UST หลุดแพ็กและราคาของเหรียญที่เกี่ยวข้องดิ่งลงจนเกือบเป็นศูนย์ ตามประกาศของกระทรวงยุติธรรมสหรัฐวันที่ 11 ธันวาคม 2025 Do Kwon ถูกส่งตัวมาสหรัฐวันที่ 31 ธันวาคม 2024 รับสารภาพในเดือนสิงหาคม 2025 และถูกตัดสินจำคุก 15 ปี

2023-2024 · ความเสี่ยงธนาคาร การหยุดออก และกฎใหม่

กุมภาพันธ์ 2023 · BUSD หยุดออกใหม่

คำสั่งยินยอมของ NYDFS ต่อ Paxos ย้อนเล่าการตัดสินใจวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2023 ที่ให้หยุดออก BUSD ที่ Paxos ออก ด้วยเหตุผลเรื่องการกำกับดูแลความสัมพันธ์กับ Binance ไม่ได้แปลว่าใบอนุญาตทั้งหมดของ Paxos ถูกเพิกถอน และยอดของผู้ถือไม่ได้กลายเป็นศูนย์ในวันนั้น (อ่าน บทความ BUSD)

มีนาคม 2023 · USDC กับ SVB

Circle เปิดเผยว่าสำรอง 3,300 ล้านดอลลาร์เกี่ยวข้องกับ SVB และ USDC หลุดต่ำกว่า 1 ดอลลาร์ช่วงหนึ่ง หลังทางการสหรัฐประกาศคุ้มครองผู้ฝากเงินทั้งหมดของ SVB Circle ออกแถลงการณ์ต่อมาเรื่องการชำระเงินเมื่อธนาคารเปิดทำการ (อ่าน บทความ USDC กับ SVB)

2024 · MiCA มีผลเป็นระยะ

ตามคำอธิบายของ EBA กฎของ MiCA สำหรับ ART และ EMT มีผลตั้งแต่ 30 มิถุนายน 2024 และกฎหลักส่วนอื่นมีผลตั้งแต่ 30 ธันวาคม 2024 เหรียญใดให้บริการบนแพลตฟอร์มใดได้ ต้องดูผลิตภัณฑ์และนิติบุคคลที่เกี่ยวข้อง จะสรุปว่า “ถูกกฎหมายทั้งยุโรป” หรือ “ถูกถอดทั้งหมด” ไม่ได้

2024 · MakerDAO เปลี่ยนเป็น Sky

การเปลี่ยนแบรนด์และผลิตภัณฑ์ในปี 2024 นำชื่อ USDS และ SKY เข้ามา ความสัมพันธ์ระหว่าง DAI กับ USDS ให้ดูที่กลไกแปลงของโปรโตคอล (คำอธิบาย USDS ของ Sky) ไม่ใช่หลักฐานว่าผู้ใช้ถูกบังคับให้เปลี่ยนเหรียญ

2025-2026 · มีกฎหมายแล้ว ยังต้องตรวจตามนิติบุคคลและผลิตภัณฑ์

กรกฎาคม 2025 · GENIUS Act

Public Law 119-27 เป็นกฎหมายเมื่อ 18 กรกฎาคม 2025 วางกรอบการออกและสำรองของเหรียญคงที่เพื่อการชำระเงิน พร้อมกำหนดเวลามีผลและการออกกฎรอง การมีกฎหมายไม่ได้แปลว่าเหรียญคงที่ทุกตัวได้รับอนุญาตระดับรัฐบาลกลางแล้ว หน้าที่ใดใช้กับใคร ต้องดูทั้งบทบัญญัติที่มีผล กฎปฏิบัติฉบับสุดท้าย และผู้ที่ได้รับอนุญาต

สิงหาคม 2025 · กฎหมายเหรียญคงที่ของฮ่องกง

ระบบกำกับผู้ออกเหรียญคงที่ภายใต้ Stablecoins Ordinance ของฮ่องกงมีผลวันที่ 1 สิงหาคม 2025 (ดูแนวทางกำกับของ HKMA) ประกาศของรัฐบาลฮ่องกงวันที่ 10 เมษายน 2026 ระบุผู้ได้รับใบอนุญาตชุดแรกคือ Anchorpoint Financial Limited และ HSBC ผู้ออก FDUSD ไม่อยู่ในประกาศนี้ รายชื่อล่าสุดให้ดูจากทะเบียนของ HKMA

2026 · ปัจจุบัน

Tether ประกาศเปิดตัว USA₮ วันที่ 27 มกราคม 2026 โดยระบุผู้ออกคือ Anchorage Digital Bank, N.A. ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์คนละตัวกับ USD₮ จะเอาโครงสร้างการออกของ USA₮ มาใช้กับ USDT ทั้งหมดไม่ได้

ขนาดตลาดของเหรียญแต่ละตัวเปลี่ยนทุกวัน ตัวเลขล่าสุดให้ดูจากหน้าความโปร่งใสของผู้ออก (เช่น tether.to/transparency และ circle.com/transparency) หรือเว็บติดตามตลาดอย่าง DeFiLlama ณ วันที่คุณอ่าน

บทเรียนจากประวัติ

  1. เหรียญที่ผูกกับกระดานเดียวเสี่ยง · BUSD เป็นกรณีศึกษา
  2. เหรียญที่พึ่งโทเคนคู่ของตัวเองเสี่ยงพิเศษ · UST เป็นบทเรียน
  3. กระจายผู้ออก · แต่จำไว้ว่า USDT และ USDC อาจมีความเสี่ยงร่วมกันบางด้าน
  4. ติดตามรายงานสำรอง · ดูวันที่ของรายงาน ประเภทสินทรัพย์ และความเห็นของผู้สอบบัญชี
  5. อย่าตัดสินใจตอนตื่นตระหนก · เช็กสาเหตุและช่องทางไถ่ถอนก่อนตัดสินใจขาย
  6. ใช้กระดานที่ได้รับอนุญาตจาก ก.ล.ต. ไทย · ตรวจรายชื่อล่าสุดจากเว็บไซต์ ก.ล.ต.

สรุป

ประวัติเหรียญคงที่แสดงให้เห็นว่า สำรอง การเข้าถึงธนาคาร สิทธิการออก และช่องทางจำหน่าย เปลี่ยนแปลงแยกกันได้ เหรียญชื่อเดิมไม่ได้แปลว่าเงื่อนไขทางกฎหมายและการใช้งานจะเหมือนเดิมตลอดไป

ในปี 2026 นอกจาก USDT ยังมี USDC FDUSD PYUSD และเหรียญอื่น ผู้ใช้ในไทยมีตัวเลือกมากขึ้น แต่ความเสี่ยงยังอยู่ ก่อนตัดสินใจให้อ่านเอกสารของผู้ออกและหน่วยงานกำกับฉบับล่าสุดเสมอ

อ่านต่อ USDT vs USDC ฉบับเต็มสำหรับคนไทย และ ความโปร่งใสของสำรอง