BUSD ลงจากกระดาน · ไทม์ไลน์ 18 เดือนคนไทย

1. ฉากหลังก่อนเหตุ · BUSD คืออะไรในไทย

BUSD เปิดตัวในเดือนกันยายน 2019 ออกโดย Paxos Trust ในนิวยอร์ก ภายใต้แบรนด์ Binance Binance ใช้ BUSD เป็นเหรียญคงที่หลักของกระดาน ลดค่าธรรมเนียมการเทรดในคู่ BUSD ให้เป็น 0% ในปี 2022-2023 นี่คือกลยุทธ์ที่ทำให้ BUSD แตะ market cap 23 พันล้านดอลลาร์ในเดือนพฤศจิกายน 2022

คนไทยที่ใช้ Binance ในช่วงปี 2022 จำได้ว่า BUSD เป็นตัวเริ่มต้น คนที่ส่ง USDT จาก Bitkub มา Binance แล้วต้องการเทรด BTC/USDT บนคู่ที่ค่าธรรมเนียม 0% จะถูก convert เป็น BUSD ก่อน ในกลุ่ม Telegram ของนักเทรดไทยตอนนั้น คำว่า "ใช้ BUSD เถอะ ฟรีค่าธรรมเนียม" ปรากฏบ่อย

BUSD ไม่ลิสต์ใน Bitkub หรือ Bitazza เพราะ ก.ล.ต. ไทยยังไม่อนุญาต Token นี้สำหรับการเทรดในประเทศ ผู้ใช้ในไทยที่ถือ BUSD ส่วนใหญ่ถือบน Binance หรือ OKX

ใน Binance Earn

โปรโมชั่น Earn เป็นเงื่อนไขของผู้ให้บริการ แยกจากสิทธิไถ่ถอนของ BUSD เมื่อผลิตภัณฑ์ยุติ ต้องตรวจวันคืนสินทรัพย์ การแปลงยอดคงเหลือ และประกาศสำหรับบัญชีของตนเอง

2. ไทม์ไลน์ทั้งหมด · 18 เดือน

13 กุมภาพันธ์ 2023 · NYDFS เปิดคำสั่ง

เวลา 23:00 ไทย NYDFS (New York Department of Financial Services) สั่งให้ Paxos Trust หยุดออก BUSD ใหม่ตั้งแต่วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2023 เป็นต้นไป เหตุผลที่ระบุ "ความเสี่ยงในการกำกับดูแลที่ Paxos ไม่จัดการเหมาะสม"

คนไทยที่นอนวันจันทร์ก่อนตื่นมาเช้าวันอังคารเจอข่าวนี้ ในกลุ่ม Telegram ผมเห็นความตกใจ คำถามที่ถามบ่อยที่สุด "ต้องสลับ BUSD ออกตอนนี้ไหม" "ราคา BUSD จะลงหรือเปล่า"

ราคา BUSD ในตลาดสปอตยังคงอยู่ที่ 1.00 ดอลลาร์ เพราะ Paxos ยืนยันว่าผู้ถือ BUSD ทุกคนแลกเป็นดอลลาร์ได้ตามปกติ การที่ NYDFS ห้ามคือห้าม "ออกใหม่" ไม่ได้ห้าม "แลกเก่า"

14-21 กุมภาพันธ์ 2023 · สัปดาห์แรก

Binance ออกประกาศว่าจะรองรับการสลับ BUSD เป็น USDT, USDC, TUSD ฟรีในส่วน Binance Convert คนไทยจำนวนมากเริ่มสลับ ปริมาณ BUSD ในตลาดลงจาก 16 พันล้านดอลลาร์เหลือ 14 พันล้านในสัปดาห์แรก

Binance Earn ยังเปิดให้ฝาก BUSD ใหม่ในระยะนี้ แต่อัตรา APY ลงจาก 5-8% เป็น 3-4% Binance ส่งสัญญาณว่าจะลด BUSD ในระบบ Earn ภายในเวลาไม่นาน

มีนาคม-เมษายน 2023 · ตอนเริ่มดราม่า

วันที่ 10 มีนาคม 2023 SVB ล่ม USDC หลุดแพ็ก 12% (อ่าน บทความ USDC SVB) ในวีคเอนด์นั้น BUSD ราคาคงที่ที่ 1.00 ดอลลาร์ ผู้ถือ BUSD ตอนนั้นได้ประโยชน์ในแง่หนึ่ง คือ BUSD ค้ำด้วย T-bill ของสหรัฐและฝากใน BNY Mellon ไม่มี exposure ที่ SVB

ในเดือนเมษายน 2023 Binance ประกาศปิด BUSD ในคู่หลัก เริ่มจาก BUSD/USDT BUSD/BTC ในเดือนพฤษภาคม ปริมาณ BUSD ในตลาดลงไป 8 พันล้านดอลลาร์

กรกฎาคม-สิงหาคม 2023 · ครึ่งทาง

Binance Earn ปิด BUSD pool คนไทยที่ฝาก BUSD บน Earn ได้รับแจ้งว่าต้องสลับภายในวันที่กำหนด ไม่งั้น Binance จะสลับให้อัตโนมัติเป็น USDT

การเปลี่ยนจาก BUSD ไปเหรียญอื่นทำให้เปลี่ยนผู้ออก สำรอง และเงื่อนไขไถ่ถอนด้วย ไม่ใช่เพียงเปลี่ยนชื่อยอดคงเหลือ ต้องอ่านเงื่อนไขของสินทรัพย์ปลายทางก่อนยืนยัน

ตุลาคม 2023 · TUSD ขึ้นแทน

Binance เพิ่ม TUSD เป็นเหรียญคงที่ที่ฟรีค่าธรรมเนียมในคู่หลัก ปริมาณ TUSD ขึ้นจาก 1 พันล้านในเดือนกุมภาพันธ์ 2023 เป็น 3.5 พันล้านในเดือนตุลาคม คนไทยที่ใช้ Binance สลับจาก BUSD เป็น TUSD เป็นจำนวนมาก

แต่ TUSD ก็มีปัญหาของตัวเอง ในเดือนมกราคม 2024 TUSD หลุดแพ็กลงไป 0.97 ดอลลาร์เพราะข่าวสำรองมีปัญหา (Justin Sun เกี่ยวข้องกับผู้ออก) คนที่สลับจาก BUSD เป็น TUSD ในช่วงนั้นเจอความปวดอีกครั้ง

เดือนพฤศจิกายน 2023 · FDUSD ขึ้นแทนจริง

Binance เลือก FDUSD (First Digital USD) เป็นเหรียญคงที่หลักสำหรับคู่ฟรีค่าธรรมเนียม FDUSD ออกโดย First Digital Trust ที่จดทะเบียนเป็นบริษัททรัสต์สาธารณะในฮ่องกง ตอนนั้นฮ่องกงยังไม่มีระบบใบอนุญาตผู้ออกเหรียญคงที่เลย กฎหมาย Stablecoin Ordinance เพิ่งมีผลวันที่ 1 สิงหาคม 2025 และใบอนุญาตล็อตแรกออกวันที่ 10 เมษายน 2026 ซึ่งไม่มีผู้ออก FDUSD อยู่ในนั้น

คนไทยในกลุ่ม Telegram เริ่มสลับเป็น FDUSD ในระยะนี้ แต่ความระมัดระวังยังสูง เพราะหลายคนยังจำได้ว่า BUSD ใน Binance ก็จบลงในแบบนี้

กุมภาพันธ์ 2024 · คู่สุดท้าย

วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2024 Binance ปิดคู่สุดท้ายของ BUSD ปริมาณ BUSD ในตลาดเหลือ 80 ล้านดอลลาร์ ลงจาก 23 พันล้านในจุดสูงสุดเมื่อ 18 เดือนก่อน

ตรงนี้ต้องแยกให้ขาด การปิดคู่เทรดบนกระดานเป็นคนละเรื่องกับการ redeem กับผู้ออกเหรียญ ฝั่ง Paxos ยังคงให้บริการ "redemption" อยู่ คือส่ง BUSD กลับไปที่ Paxos แล้วรับเป็นดอลลาร์ และไม่เคยมีการประกาศวันปิดบริการนี้ออกมา

3. ผลต่อคนไทย · จำนวนเงินที่เสีย

ผมประมาณจากกลุ่ม Telegram ของไทยที่ผมเข้าร่วม คนไทยที่ถือ BUSD ในช่วงปี 2022-2023 รวมประมาณ 50-80 ล้านดอลลาร์ (1.7-2.7 พันล้านบาท) ส่วนใหญ่บน Binance Earn

ในแง่ "เสียเงิน" ทาง direct ส่วนใหญ่ไม่ได้เสีย เพราะ BUSD ราคาคงที่ที่ 1.00 ดอลลาร์ตลอด 18 เดือน ผู้ถือทุกคนสามารถสลับเป็น USDT หรือดอลลาร์ที่ราคาเต็ม

แต่ในแง่ "ค่าเสียโอกาส" คนไทยเสียดอกเบี้ย Binance Earn ที่ลดลง คนที่ถือ BUSD บน Earn ได้ APY 6-8% ก่อนคดี หลังคดีต้องสลับเป็น USDT ที่ APY 3-4% สูญรายได้รวมประมาณ 4-5% ต่อปี

เหรียญทดแทนอาจมีปัญหาของตนเอง ส่วนต่างราคาขณะสลับและความเสี่ยงของเหรียญใหม่ต้องคิดแยกจากการปิดผลิตภัณฑ์ BUSD

4. ในไทย · Bitkub และ Bitazza

Bitkub และ Bitazza ไม่เคยลิสต์ BUSD จึงไม่ได้รับผลกระทบโดยตรง แต่ในแง่ของการตัดสินใจ list เหรียญคงที่ใหม่ในอนาคต พวกเขาเรียนรู้บทเรียน

• ก.ล.ต. ไทยกระชับการอนุมัติ · หลัง BUSD ในเดือนกุมภาพันธ์ 2024 ก.ล.ต. ไทยออกประกาศเตือนเกี่ยวกับเหรียญคงที่ที่ออกโดยเอกชน เพิ่มเงื่อนไข Paxos และ Tether ต้องผ่านการตรวจสอบขั้นต่ำก่อน list
• Bitkub ไม่ list TUSD ในไทย · แม้ TUSD เป็นเหรียญคงที่ที่ Binance โปรโมต Bitkub ไม่ list คาดว่าเพราะความเสี่ยงเรื่องสำรองที่ Justin Sun ไม่โปร่งใส
• Bitkub list USDC อย่างเดียวในเหรียญคงที่ใหม่ · นอก USDT ที่มีก่อนแล้ว Bitkub list USDC ในเดือนกันยายน 2023 ไม่ list FDUSD หรือ TUSD

5. ผู้ที่ได้และเสีย

ผู้เสีย

• Paxos Trust เสียรายได้จากการ mint BUSD ใหม่ ปี 2022 เคยทำกำไร 300 ล้านดอลลาร์ ในปี 2023-2024 รายได้นี้หายไปเกือบหมด
• Binance เสียกลยุทธ์ "BUSD ฟรีค่าธรรมเนียม" ที่เคยใช้ดึงปริมาณ ในปี 2023-2024 ต้องพึ่ง FDUSD ที่ปริมาณยังไม่เท่า BUSD
• คนที่สลับ BUSD เป็น TUSD แล้วเจอ TUSD depeg ขาดทุน 2-3% ในจังหวะนั้น
• คนที่ฝาก BUSD ใน Earn เสียดอกเบี้ย 4-5% ต่อปีในช่วง 12 เดือนหลัง

ผู้ได้

• USDT Tether เป็นผู้ได้ใหญ่ที่สุด ปริมาณ USDT ในตลาดเพิ่มจาก 71 พันล้านในเดือนกุมภาพันธ์ 2023 เป็น 110 พันล้านในเดือนกุมภาพันธ์ 2024 (เพิ่ม 39 พันล้าน) ส่วนใหญ่จาก BUSD ที่หาย
• First Digital Trust (FDUSD) ปริมาณจาก 0 เป็น 3.5 พันล้านดอลลาร์ในเวลา 6 เดือน
• Circle (USDC) ได้ส่วนน้อย เพราะ USDC ยังฟื้นตัวจาก SVB depeg ในเดือนมีนาคม 2023

6. บทเรียนสำคัญ

6.1 เหรียญคงที่ของกระดานเดียวเสี่ยง

BUSD เป็นเหรียญที่ผูกกับ Binance อย่างใกล้ชิด เมื่อ Binance ตัดสินใจถอน หรือถูกบังคับให้ถอน BUSD หาย เหรียญคงที่ที่กระจายระหว่างหลายกระดาน (USDT, USDC) ไม่มีความเสี่ยงนี้

6.2 การกำกับดูแลเปลี่ยนทุกอย่าง

NYDFS สั่งหยุดออก BUSD ในวันเดียว ส่งผลต่อ 16 พันล้านดอลลาร์ในตลาด เหรียญคงที่ขึ้นกับการกำกับของรัฐ ถ้ารัฐเปลี่ยนใจ เหรียญต้องเปลี่ยนตาม

6.3 ห้ามฝากในตัวเดียว

คนไทยที่ถือ BUSD ทั้งหมดบน Earn เจอความเสียเดียว คนที่กระจาย USDT + BUSD 50/50 เสียครึ่งเดียว และยังมี USDT ที่ใช้ต่อได้

6.4 ห้าม panic สลับ

คนที่สลับ BUSD เป็น TUSD ในเดือนตุลาคม 2023 panic เพราะกลัว BUSD หลุดแพ็ก แล้วเจอ TUSD หลุดแพ็กในเดือนมกราคม 2024 ถ้าถือ BUSD ต่อจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2024 แล้วสลับเป็น USDT หรือ USDC จะปลอดภัยกว่า

6.5 อ่านบรรทัดเล็ก

หลังคดี Paxos สำรองของ BUSD ยังคงค้ำเต็ม แต่ผู้ใช้ที่ไม่อ่านเงื่อนไขเชื่อว่า BUSD "ตาย" จริงและขาย ในการล่มสลายของ stablecoin คำว่า "ลงจากกระดาน" ไม่เท่ากับ "ผิดสัญญา" ผู้ใช้ที่อ่านประกาศของ Paxos เข้าใจว่าสามารถ redeem ได้ตามปกติ

7. ในปี 2026 · BUSD ที่ยังเหลือ

วันที่ผมเขียนบทความนี้ (พฤษภาคม 2026) BUSD ยังมีปริมาณในตลาด 12 ล้านดอลลาร์ ลงจาก 80 ล้านในเดือนกุมภาพันธ์ 2024 ผู้ที่ถือส่วนใหญ่เป็นนักเก็บสะสมที่ตั้งใจถือเป็น collectible หรือลืมที่ฝากใน wallet เก่า

หน้า BUSD บนเว็บของ Paxos เอง (อัปเดตล่าสุด 3 กันยายน 2026) เขียนไว้ว่าไม่มีการสร้าง BUSD ใหม่แล้ว แต่ยังเปิดให้ลูกค้า redeem BUSD เป็นดอลลาร์ หรือแปลงเป็น USDP ได้ และในหน้านั้นไม่มีวันปิดบริการระบุอยู่เลย สิ่งที่หน้านั้นไม่ได้เขียนคือขอบเขต — รองรับเชนไหน บัญชีแบบไหน เปิดให้ประเทศไหนบ้าง เพราะฉะนั้นอย่าเหมาว่าใครก็ทำได้ ต้องเข้าไปดูเงื่อนไขในหน้าของ Paxos เทียบกับสถานะบัญชีของตัวเองก่อน

หากยังมี BUSD ในกระเป๋าเก่า ให้ตรวจเครือข่ายและ contract ก่อน แล้วสอบถาม Paxos หรือผู้ให้บริการปลายทางว่ารับสินทรัพย์นั้นและบัญชีของคุณได้หรือไม่ อย่าส่งไปยังที่อยู่เก่าโดยอาศัยคู่มือก่อนยุติบริการ BUSD บนเครือข่ายอื่นอาจเป็นโทเคนที่ผู้ให้บริการห่อไว้และมีสิทธิไถ่ถอนต่างกัน

ทางออกทอดสุดท้ายนั้นเปลี่ยนไปอีกรอบหลังจากนั้น พอถึงบ่ายสามโมงวันที่ 7 พฤษภาคม 2025 binance.com ก็ปิดการเทรดคู่เงินบาทบน P2P ลง คนในกลุ่มที่เคยเคลียร์เศษเหรียญด้วยวิธีขายเป็นบาทตรงนั้นเลยต้องย้ายไปต่อคิวที่อื่น ปลายทางเงินบาทของแบรนด์นี้ตอนนี้อยู่ที่ Binance TH ของ Gulf Binance ที่ถือใบอนุญาตในไทย เป็นคนละบัญชีกับของเดิม ต้องเปิดใหม่และผูกสองบัญชีเข้าหากันก่อน แล้วค่อยส่งเหรียญข้ามไป ใครไม่อยากยุ่งกับขั้นตอนนั้นก็โอน USDT ไปขายที่กระดานไทยอย่าง Bitkub เอา ส่วนคำถามที่ตามมาทุกครั้งว่า "มีโค้ดลดค่าธรรมเนียมไหม" คำตอบคือไม่มีแล้ว รางวัลแนะนำเพื่อนฝั่ง Binance TH ถูกระงับตั้งแต่วันเดียวกันนั้น (เช็กซ้ำอีกรอบเมื่อ 2026-09)

8. ความเสี่ยงของเหรียญคงที่ในอนาคต

BUSD เป็นกรณีศึกษาว่าเหรียญคงที่ขนาดใหญ่หายได้ใน 18 เดือน เหรียญที่อาจเจอความเสี่ยงคล้าย ๆ ในปี 2026-2027

• TUSD · เกี่ยวกับ Justin Sun การกำกับยังไม่ชัดเจน ความเสี่ยงสูง
• FDUSD · ขึ้นกับ Binance เป็นหลัก และยังไม่มีใบอนุญาตผู้ออกเหรียญคงที่จาก HKMA (ไม่อยู่ในล็อตแรกเมื่อ 10 เมษายน 2026) ถ้าท้ายที่สุดไม่ได้ใบอนุญาต ต้องรื้อโครงสร้างใหม่
• PYUSD · ออกโดย Paxos เช่นกัน ถ้าเกิดเรื่องคล้าย BUSD ในรัฐนิวยอร์ก PYUSD เสี่ยง
• USDC · ในกลุ่มเหรียญที่ออกโดยเอกชนใหม่ USDC มีความเสี่ยงต่ำกว่าตัวอื่น แต่ก็ขึ้นกับ Circle ถ้า Circle มีปัญหาก็เกิดได้

การกระจายควรพิจารณาทั้งผู้ออก ผู้รับฝาก และช่องทางขายออก เหรียญสองชื่อที่เก็บบนแพลตฟอร์มเดียวกันยังมีความเสี่ยงร่วมจากแพลตฟอร์มนั้น

สรุป

BUSD เป็นเหรียญคงที่อันดับ 3 ของโลกในปี 2022 หายไปใน 18 เดือนตั้งแต่ NYDFS สั่งหยุดออกในเดือนกุมภาพันธ์ 2023 ผู้ถือทุกคนได้เงินคืนเต็มผ่าน Paxos redemption ราคาคงที่ที่ 1.00 ดอลลาร์ตลอดช่วงนั้น แต่ Binance Earn rate ลดลง คนไทยที่กระจายไปกระเป๋าหลายตัวเสียน้อยกว่าคนที่ถือเฉพาะ BUSD

บทเรียนสำคัญ เหรียญคงที่ที่ผูกกับกระดานเดียวเสี่ยง ในการ list ใหม่ของเหรียญคงที่ ดูที่กลไกการแลก ดูที่ผู้ออก ดูที่กฎหมาย ส่วนใครที่ยังมี BUSD ค้างอยู่ตอนนี้ ทางที่ควรเริ่มคือไปอ่านเงื่อนไข redemption ในหน้าของ Paxos ก่อน ไม่ใช่รีบเทขายในตลาดรองที่สภาพคล่องบางเฉียบ

อ่านต่อ FDUSD ฮ่องกง · เหรียญที่ขึ้นแทน BUSD และ ประวัติเหรียญคงที่ 2014-2026