ความโปร่งใสของสำรองเหรียญคงที่ 6 ตัว · มุมคนไทย

1. อ่านรายงานสำรองต้องดู 5 จุด

• ผู้ตรวจและประเภทรายงาน · เป็น attestation (ยืนยันตัวเลข ณ วันใดวันหนึ่ง) หรือ audit (ตรวจงบการเงินทั้งปี) สองแบบนี้ขอบเขตต่างกัน
• วันที่ของรายงาน · รายงานบอกสถานะ ณ วันที่ระบุเท่านั้น ไม่ใช่ทุกวัน
• องค์ประกอบสำรอง · เงินสด พันธบัตรรัฐบาลระยะสั้น repo หรือสินทรัพย์ที่ผันผวนกว่า เช่น ทองคำ Bitcoin สินเชื่อ
• ผู้เก็บรักษา · สำรองอยู่กับธนาคารหรือ custodian กี่แห่ง กระจุกอยู่ที่ใดที่หนึ่งหรือไม่
• การกำกับ · นิติบุคคลที่ออกเหรียญอยู่ใต้หน่วยงานใด และใบอนุญาตนั้นครอบคลุมการออกเหรียญจริงหรือเปล่า

บทความนี้ไม่แปลงห้าจุดนี้เป็นคะแนนเดียว เพราะโครงสร้างที่ต่างกันเทียบเป็นอันดับความปลอดภัยตรง ๆ ไม่ได้ ตัวเลขของแต่ละเหรียญให้อ่านจากรายงานฉบับล่าสุดของผู้ออกเอง

2. USDC · Circle

• รายงาน · attestation รายเดือนที่ circle.com/transparency ส่วนงบการเงินของบริษัทใน Form 10-K ปี 2025 ผ่านการตรวจสอบโดย Deloitte ซึ่งเป็นคนละขอบเขตกับการรับรองสำรอง
• องค์ประกอบ · พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐระยะสั้นในกองทุน Circle Reserve Fund และเงินสดในธนาคาร สัดส่วนดูจากรายงานล่าสุด

จุดที่ต้องรู้

เหตุการณ์ SVB ในปี 2023 แสดงให้เห็นว่าเงินสดที่ฝากไว้ในธนาคารเดียวเป็นความเสี่ยงได้ แม้ผู้ออกจะอยู่ใต้การกำกับของสหรัฐ

สัญญาของ USDC เปิดให้ Circle freeze ที่อยู่ได้ และเคยใช้กับที่อยู่ที่เกี่ยวกับ Tornado Cash ในปี 2022 ความเสี่ยงนี้กระทบผู้ใช้บางกลุ่ม

3. USDT · Tether

• รายงาน · attestation รายไตรมาสโดย BDO Italia ที่ tether.to/transparency
• องค์ประกอบ · พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐระยะสั้นเป็นส่วนใหญ่ ร่วมกับ repo ทองคำ Bitcoin และสินเชื่อ สัดส่วนดูจากรายงานล่าสุด

จุดที่ต้องรู้

Tether ลด commercial paper ออกจากสำรองในช่วงปี 2022 และหันไปถือพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐระยะสั้นมากขึ้น แต่รายงานยังเป็น attestation รายไตรมาส ไม่ใช่ audit และความถี่ต่ำกว่า USDC ที่รายงานรายเดือน

Tether ยังไม่ได้ใบอนุญาตในยุโรปภายใต้ MiCA ผู้ใช้ในยุโรปจึงอาจเข้าถึงคู่ USDT ได้จำกัด ขึ้นกับกระดาน

ความโปร่งใสของสำรองกับสภาพคล่องในตลาดไทยเป็นคนละเรื่อง เปรียบเทียบเอกสารวันเดียวกันก่อน แล้วดู bid/ask และจำนวนที่ขายได้บนแพลตฟอร์มที่คุณใช้จริง

4. DAI · MakerDAO (ตอนนี้ USDS · Sky)

• รายงาน · หลักประกันอยู่บนเชน ผู้ใช้เปิดดู smart contract และ vault ได้เองผ่าน block explorer
• องค์ประกอบ · ค้ำด้วยสินทรัพย์หลายแบบ ทั้งคริปโต เหรียญคงที่อื่นอย่าง USDC และสินทรัพย์โลกจริง (RWA)

จุดที่ต้องรู้

หลัง MakerDAO ปรับเป็น Sky ในปี 2024 มีเหรียญ USDS คู่กับ DAI และผู้ใช้สลับ DAI กับ USDS ในอัตรา 1:1 ได้ ก่อนใช้ให้เช็กว่าตัวเองถือตัวไหนอยู่

หลักประกันที่หลากหลายทำให้ความเสี่ยงมาได้หลายทาง ช่วงเหตุการณ์ SVB ปี 2023 DAI ก็หลุดจาก 1 ดอลลาร์ไปด้วย เพราะมี USDC เป็นหลักประกันส่วนหนึ่ง

ในไทย Bitkub และ Bitazza ไม่ list DAI หรือ USDS ผู้ใช้ในไทยต้องเข้าถึงผ่านกระดานต่างประเทศหรือ DEX

5. FDUSD · First Digital

• รายงาน · attestation รายเดือนที่หน้าความโปร่งใสของ First Digital
• ใบอนุญาต · First Digital Trust ถือใบอนุญาตบริษัททรัสต์ในฮ่องกง แต่ผู้ออก FDUSD ยังไม่มีใบอนุญาตผู้ออกเหรียญคงที่จาก HKMA (ล็อตแรกวันที่ 10 เมษายน 2026 มีเพียง HSBC และ Anchorpoint Financial ตามประกาศของรัฐบาลฮ่องกง) ใบอนุญาตทรัสต์กับใบอนุญาตผู้ออกเหรียญคงที่เป็นคนละใบ

จุดที่ต้องรู้

ชื่อฮ่องกงไม่ได้แปลว่ามีใบอนุญาตผู้ออกเหรียญคงที่ และผู้ตรวจของ FDUSD เป็นสำนักงานที่เล็กกว่ากลุ่ม Big 4 ให้อ่านขอบเขตของรายงานเองก่อนตัดสิน

6. TUSD · TrueUSD

จุดที่ต้องรู้

TUSD เคยเป็นเหรียญคงที่ที่ได้รับความนิยมในช่วงปี 2020-2022 แต่ภายหลังความโปร่งใสของสำรองถูกตั้งคำถามมากขึ้น และราคาเคยหลุดจาก 1 ดอลลาร์หลายครั้ง ให้หารายงานฉบับล่าสุดที่หาได้และเช็กว่าใครเป็นผู้จัดทำ

หากราคาของ TUSD เบี่ยงจากเป้าหมาย ต้องตรวจทั้งเอกสารสำรอง สถานะไถ่ถอน และสภาพคล่องของตลาดที่เกิดราคา ไม่สรุปสาเหตุจากข่าวลือหรือการย้ายเหรียญของผู้ใช้บางราย

ผมไม่แนะนำให้ผู้ใช้ในไทยถือ TUSD ในระยะยาว ถ้าจะใช้ใช้เป็นเครื่องมือชั่วคราวในการเทรดบน Binance (คู่ฟรีค่าธรรมเนียม)

7. PYUSD · PayPal / Paxos

• รายงาน · Paxos เป็นผู้ออก และเผยแพร่รายงานสำรองรายเดือนที่ paxos.com
• องค์ประกอบ · เงินสดและพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐระยะสั้นตามที่รายงานระบุ

จุดที่ต้องรู้

Paxos เคยถูก NYDFS สั่งหยุดออก BUSD ในปี 2023 ตัวอย่างนี้แสดงว่าคำสั่งของหน่วยงานกำกับกระทบเหรียญที่ผู้ออกรายเดียวกันดูแลได้ และแบรนด์ PayPal ไม่ได้แปลว่าใช้ได้ทุกประเทศ

8. วิธีตรวจสำรองด้วยตัวเอง · 5 ขั้น

1. เปิดเว็บไซต์ผู้ออก · tether.to/transparency, circle.com/transparency, firstdigitallabs.com, paxos.com
2. ดูวันที่ของรายงานล่าสุด · ถ้ารายงานเก่ามากหรือขาดช่วง ถือเป็นสัญญาณให้ระวัง
3. ตรวจผู้ตรวจและประเภทรายงาน · ชื่อสำนักงานบัญชี และรายงานเป็น attestation หรือ audit
4. ดูองค์ประกอบสำรอง · สัดส่วนเงินสดและพันธบัตรรัฐบาลระยะสั้น เทียบกับสินทรัพย์ที่ผันผวนกว่า
5. ตรวจ custodian · ธนาคารหรือผู้รับฝากที่เก็บสำรอง และกระจุกอยู่ที่ใดที่หนึ่งหรือไม่

9. ข้อแนะนำสำหรับคนไทย

1. ถือ USDC เป็นหลักในการเก็บ · รายงานรายเดือนและผู้ออกอยู่ใต้การกำกับของสหรัฐ list ใน Bitkub ใช้งานสะดวก
2. USDT สำหรับการเทรด · สภาพคล่องดี ค่าธรรมเนียมต่ำ แต่ระวังในระยะยาว
3. FDUSD/PYUSD เป็นเครื่องมือ · ใช้ในกรณีเฉพาะ (รับงานจีน หรือสหรัฐ) ไม่เก็บนาน
4. หลีกเลี่ยง TUSD · ความโปร่งใสต่ำ ผู้ออกไม่ชัดเจน
5. กระจาย 50/50 · ใช้ USDC + USDT 50/50 หรือ 60/40 เพื่อลดความเสี่ยง
6. ติดตามรายงานทุก 3 เดือน · ตั้งเตือนใน Google Calendar ทุกไตรมาส เพื่อเปิดดูรายงานสำรองของเหรียญที่ถือ

สรุป

ในเหรียญคงที่ 6 ตัวที่ผู้ใช้ในไทยน่าจะรู้จัก USDC เปิดเผยสำรองถี่ที่สุดในกลุ่มผู้ออกรายใหญ่ ส่วน USDT รายงานรายไตรมาสและเป็น attestation ความต่างนี้สำคัญกว่าชื่อเสียงของแบรนด์

ผมไม่แนะนำให้ผู้ใช้ในไทยถือ TUSD ในระยะยาว ในการเลือกเหรียญคงที่ ผู้ใช้ควรให้น้ำหนักความโปร่งใสของสำรองเป็นปัจจัยอันดับต้น เพราะในจังหวะ depeg ผู้ที่ถือเหรียญที่สำรองดีจะปลอดภัยกว่า

อ่านต่อ คดี Tether NYAG 2021 และ USDC vs USDT ตัวไหนปลอดภัย