USDC หลุดแพ็กช่วง SVB ล่ม: สุดสัปดาห์เดือนมีนาคม 2023

สิ่งที่สุดสัปดาห์นั้นเผยให้เห็น: เงินฝากในธนาคารเบิกได้ทันหรือไม่

หลัง SVB ถูกปิดเมื่อ 10 มีนาคม 2023 เงินสำรองที่ Circle ฝากไว้ที่ธนาคารนี้ 3,300 ล้านดอลลาร์ ตกอยู่ในความไม่แน่นอนทั้งเรื่องจะเบิกได้เมื่อไหร่และจะเสียหายหรือไม่ วันที่ 12 มีนาคม กระทรวงการคลังสหรัฐ Fed และ FDIC ประกาศคุ้มครองผู้ฝากเงินทุกรายของธนาคาร และผู้ฝากเบิกเงินได้ตั้งแต่ 13 มีนาคม เงินฝากในธนาคารได้รับการคุ้มครอง ไม่ได้แปลว่าตัว USDC มีประกันเงินฝาก

เงินสำรองครบ กับจ่ายเงินได้ทันในวันนั้น เป็นคนละเรื่อง

USDC รักษาราคาให้ผูกกับดอลลาร์ด้วยเงินสำรองนอกเชน การชำระเงินผ่านธนาคาร และการไถ่ถอนกับผู้ออก ต่อให้รายงานฉบับหนึ่งแสดงว่า ณ วันหนึ่งมูลค่าทรัพย์สินสำรองไม่น้อยกว่าจำนวนเหรียญที่หมุนเวียน ก็ไม่ได้รับประกันว่าเงินสดทุกก้อนจะเบิกออกมาได้ทันในอีกวันหนึ่ง

แถลงการณ์ของ Circle ระบุว่าเงินฝากที่ SVB มี 3,300 ล้านดอลลาร์ คิดเป็นประมาณ 8% ของเงินสำรอง USDC ทั้งหมดในเวลานั้น ส่วนเงินสำรองที่เหลือตามที่เปิดเผยเมื่อ 11 มีนาคม ส่วนใหญ่เป็นพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐระยะสั้นและเงินสด ตัวหารนี้คือเงินสำรองรวม ณ ตอนนั้น จะเอาไปคำนวณปนกับมูลค่าตลาดคนละวันไม่ได้ และยิ่งใช้คำนวณ “ราคาพื้น” ที่ตลาดรองต้องเป็นตามไม่ได้

ตอนนั้นมีรายงานรับรองเงินสำรอง USDC รายเดือนอยู่แล้ว รายงานของผู้สอบบัญชีอิสระเดือนมกราคม 2023 ที่แถลงการณ์ของ Circle อ้างถึง ครอบคลุมคำรับรองของฝ่ายบริหาร ณ วันที่ 17 และ 31 มกราคม วันที่ของรายงานย้อนหลังเหล่านี้ไม่ได้ครอบคลุมการเข้าควบคุมธนาคารในเดือนมีนาคม การตรวจสอบงบการเงินเต็มรูปแบบ รายงานรับรองเงินสำรอง และประกาศของธนาคารระหว่างเหตุการณ์ ต้องดูแยกกัน

10 มีนาคม: SVB ถูกปิด

การเข้าควบคุมธนาคารทำให้คำถามว่าผู้ฝากจะได้เงินคืนเมื่อไหร่ และเงินฝากส่วนที่ไม่มีประกันจะถูกจัดการอย่างไร กลายเป็นปัญหาจริง USDC โอนบนเชนได้ตลอด 24 ชั่วโมง แต่การแลกเป็นดอลลาร์ในธนาคารต้องอาศัยสถาบันและช่องทางที่เกี่ยวข้องทำงาน สองระบบนี้มีตารางเวลาไม่เหมือนกัน

เวลาที่ประกาศออกมากับเวลาที่เกิดการซื้อขายต้องแยกกัน ราคาต่ำสุดของแพลตฟอร์มหนึ่งแทนตลาดทั้งหมดไม่ได้ ถ้าจะสร้างราคารายชั่วโมงย้อนหลัง ต้องมีคู่เทรด เขตเวลา แหล่งราคา และบันทึกที่ตรงกัน ด้านล่างนี้จึงไล่ตามวันที่ที่เอกสารทางการยืนยันเท่านั้น

11 มีนาคม: ราคาต่ำกว่า 1 ดอลลาร์และความไม่แน่นอนระหว่างรอ

ประเด็นหลักของสุดสัปดาห์นั้นไม่ใช่ว่าเหรียญบนเชนโอนได้หรือไม่ แต่คือเงินในธนาคารของผู้ออกเบิกได้หรือไม่ ใครใช้สิทธิ์ไถ่ถอนกับผู้ออกได้ และต้องรอนานแค่ไหนกว่าการแลกจะเสร็จ กระดานเทรดพักช่องทางแปลงบางช่องทาง ไม่เหมือนกับผู้ออกปฏิเสธการไถ่ถอนถาวร

ขายตอนนั้น ถือต่อ หรือเปลี่ยนเป็นสินทรัพย์อื่น แต่ละทางมีความเสี่ยงต่างกัน การที่สุดท้ายเงินฝากได้รับการคุ้มครอง ไม่ได้พิสูจน์ว่าราคาที่ต่ำกว่า 1 ดอลลาร์ก่อนหน้านั้น “ไม่มีเหตุผล” ทั้งหมด และไม่ได้พิสูจน์ว่าการถือต่อเป็นทางที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน ข้อมูลที่ยังไม่มีใครรู้ตอนตัดสินใจ จะเอาผลที่เกิดทีหลังมาเติมย้อนหลังไม่ได้

12 มีนาคม: แถลงการณ์ร่วมคุ้มครองผู้ฝากเงินของธนาคาร

แถลงการณ์ร่วมออกเมื่อ 12 มีนาคม เวลา 18:15 น. EDT ระบุว่าผู้ฝากเงินของ SVB เบิกเงินได้ทั้งหมดตั้งแต่ 13 มีนาคม และใช้แนวทางคล้ายกันกับ Signature Bank ที่ถูกปิดในวันเดียวกัน ผู้ถือหุ้นและเจ้าหนี้ไม่มีหลักประกันบางส่วนไม่ได้รับการคุ้มครอง จะเขียนว่า “Fed อุ้มเหรียญคงที่ทุกตัว” หรือถือเป็นคำมั่นทั่วไปสำหรับเหตุการณ์ธนาคารในอนาคตไม่ได้

จากนั้น Circle ชี้แจงว่าเงินฝากที่ SVB จะเบิกได้เมื่อธนาคารเปิดทำการ และระบุว่า USDC ไม่มีเงินสดสำรองอยู่ที่ Signature Bank หน้าเว็บของ Circle แสดงวันที่ 13 มีนาคม ส่วนต้นข่าวในเนื้อความลงวันที่ 12 มีนาคม เวลาอ้างอิงควรแยกวันที่ของหน้าเว็บกับวันที่ของเหตุการณ์

13 มีนาคม: เบิกเงินจากธนาคารได้อีกครั้ง

เมื่อผู้ฝากเบิกเงินได้อีกครั้ง ความไม่แน่นอนสำคัญเรื่องเงินสำรองในเหตุการณ์นี้ก็หมดไป แถลงการณ์ของ Circle ยังแนะนำธนาคารพันธมิตรใหม่และการจัดการเรื่องการออกและไถ่ถอนเหรียญ แต่จะขยายความจากแถลงการณ์นี้ว่าผู้ใช้รายย่อยทุกคนและทุกกระดานแลกกลับเป็นดอลลาร์ได้ทันทีโดยไม่มีเงื่อนไขไม่ได้

ธนาคารกลับมาให้เบิกเงิน กับราคาในแต่ละตลาดฟื้นตัว ไม่จำเป็นต้องเกิดพร้อมกัน ต่อให้ราคากลับไปที่เป้าหมายภายหลัง ก็ไม่ได้ชดเชยส่วนต่างราคา ค่าธรรมเนียม หรือการขาดทุนจากเลเวอเรจที่เกิดไปแล้วก่อนหน้า

ความเสี่ยงที่รายงานเงินสำรองไม่ได้ครอบคลุม

คุณภาพของสินทรัพย์กับความสามารถในการเบิกใช้ พันธบัตรระยะสั้น เงินฝากธนาคาร และหน่วยลงทุนในกองทุน มีมูลค่าและเส้นทางชำระเงินต่างกัน ต้องดูว่าใครเป็นผู้เก็บรักษา แปลงเป็นเงินสดได้เมื่อไหร่ และใครมีสิทธิ์ไถ่ถอน คำว่า “เป็นสกุลดอลลาร์เหมือนกัน” ลบความต่างเหล่านี้ไม่ได้

เวลาทำการของธนาคารและกระดานเทรด การซื้อขายบนเชนตลอด 24 ชั่วโมงกับเวลาชำระเงินของธนาคารมีช่องว่างกันอยู่ ความลึกของตลาด ราคาเสนอ และบริการแลกเปลี่ยนของแต่ละตลาดก็ต่างกัน ราคาในตลาดหนึ่งแทนราคาที่ผู้ถือทุกคนซื้อขายได้จริงไม่ได้

สินทรัพย์ที่วางเป็นหลักประกันกับสินทรัพย์ที่กู้มา ถ้า USDC เป็นหลักประกัน ราคาที่ลดลงอาจทำให้มูลค่าหลักประกันลดลง ถ้า USDC เป็นหนี้และ oracle อัปเดตตามราคาตลาด ราคา USDC ที่ลดลงมักทำให้มูลค่าหนี้ในหน่วยดอลลาร์ลดลง จะถูกบังคับชำระบัญชีหรือไม่ ยังขึ้นกับหลักประกันอื่น หนี้สิน เกณฑ์ และ oracle ที่ใช้จริง จะสรุปจาก “USDC ร่วง” ว่า Aave หรือ Compound ต้องชำระบัญชีผิดพลาดแน่นอนไม่ได้

ประกันของธนาคารคุ้มครองใคร ครั้งนี้สิ่งที่ได้รับการคุ้มครองคือผู้ฝากเงินของธนาคารที่ระบุไว้ การถือเหรียญคงที่ไม่ได้แปลว่าคุณเปิดบัญชีเงินฝากที่มีประกันกับธนาคารนั้น และคำว่า “ดอลลาร์” ที่แพลตฟอร์มใช้โฆษณาก็ไม่ได้เปลี่ยนความสัมพันธ์ทางกฎหมายโดยอัตโนมัติ

อย่าใช้ราคาที่เห็นทีหลังมาตัดสินการตัดสินใจในตอนนั้น

เห็นราคาฟื้นตัวทีหลัง ไม่ได้พิสูจน์ว่าการรอในตอนนั้นไม่มีความเสี่ยง การเปลี่ยนไปถือสินทรัพย์อื่นก็เพิ่มความเสี่ยงด้านราคาแบบใหม่ การเปรียบเทียบกลยุทธ์ต้องนับราคาเสนอที่ใช้ได้จริง สภาพคล่อง ค่าธรรมเนียม และว่าเงินโอนออกได้จริงหรือไม่

ถ้าจะเทียบทางเลือกต่าง ๆ ในตอนนั้น อย่างน้อยต้องรู้ว่าต้องใช้เงินเมื่อไหร่ ราคาและความลึกที่ซื้อขายได้ ค่าธรรมเนียมการแลก สิทธิ์ไถ่ถอนและเวลาที่ต้องรอ และรับการขาดทุนเพิ่มได้อีกแค่ไหน การเปลี่ยน USDC เป็นสินทรัพย์ที่ผันผวนเพิ่มความเสี่ยงด้านราคา ไม่ได้คืนกำลังซื้อเดิมกลับมา ถ้าไม่มีเงื่อนไขเหล่านี้ กราฟราคาที่เห็นทีหลังพิสูจน์ไม่ได้ว่าการตัดสินใจไหน “แย่ที่สุด”

หลังเหตุการณ์ ควรติดตามอะไรต่อ

ดูการกระจายเงินสำรองฉบับล่าสุด การจัดการกับธนาคารและผู้เก็บรักษาทรัพย์สิน และเงื่อนไขการแลกจริงของแพลตฟอร์มที่คุณใช้ แถลงการณ์ของ Circle ในช่วงเหตุการณ์ก็กล่าวถึง BNY Mellon และ BlackRock แล้ว จะเขียนว่าทั้งสองเพิ่งเข้ามาหลังเหตุการณ์ไม่ได้

USDT ก็พึ่งพาผู้ออก สินทรัพย์สำรอง และคู่สัญญาด้านบริการทางการเงินเหมือนกัน ไม่ใช่ทางเลือกที่ “ไม่เกี่ยวกับธนาคารสหรัฐ” เลย การเทียบเหรียญคงที่ต่างตัวควรดูทั้งความเสี่ยงที่มีร่วมกัน และโครงสร้างทางกฎหมายกับการไถ่ถอนที่ต่างกัน ไม่ใช่เอาปฏิกิริยาตลาดในสุดสัปดาห์เดียวมาจัดอันดับความปลอดภัยถาวร

เตรียมตัวไว้ก่อนเหตุการณ์ครั้งหน้า

1. ตั้งแจ้งเตือนราคา ในแอปหรือกระดานที่ใช้ เพื่อรู้ตัวเร็วเมื่อราคาเริ่มห่างจาก 1 ดอลลาร์
2. ติดตามประกาศของกระดานที่ใช้ ว่ามีการระงับฝากถอนหรือจำกัดการเทรดเหรียญคงที่หรือไม่ เพราะแต่ละกระดานรับมือไม่เหมือนกัน
3. อย่าเก็บเงินทั้งหมดไว้ที่เดียว ทั้งเรื่องกระดานและกระเป๋าเงิน
4. กระจายผู้ออก แต่อย่าคิดว่า USDT กับ USDC ป้องกันความเสี่ยงให้กันได้เสมอ
5. ตัดสินใจล่วงหน้า ว่าถ้าราคาหลุดแพ็กจะถือต่อ ขาย หรือรอการไถ่ถอน อย่ารอตัดสินใจตอนตลาดตื่นตระหนก

สรุป

เหตุการณ์ USDC กับ SVB เดือนมีนาคม 2023 แสดงให้เห็นว่าการมีเงินสำรอง กับการเบิกเงินสำรองได้ทันเวลา เป็นคนละเรื่อง การคุ้มครองผู้ฝากเงินของธนาคารไม่ใช่ประกันเหรียญคงที่ และราคาที่ฟื้นทีหลังก็ไม่ได้ลบความเสี่ยงที่ผู้ถือเผชิญในตอนนั้น

อ่านต่อ USDC vs USDT ตัวไหนปลอดภัยกว่า และ 4 ความเสี่ยงของเหรียญคงที่