ประวัติศาสตร์ · 12 ปี

ประวัติเหรียญคงที่ 2014-2026 · มุมคนไทย

ใน 12 ปีตั้งแต่ BitUSD เกิดในเดือนกรกฎาคม 2014 จนถึงเดือนพฤษภาคม 2026 ที่ USDT แตะ 150 พันล้านดอลลาร์ ตลาดเหรียญคงที่ผ่าน 6 รอบของวิกฤต 4 ครั้งของกฎหมายใหญ่ และเหตุการณ์ในไทยที่หลายคนลืม

2014 · จุดเริ่ม

กรกฎาคม 2014 · BitUSD เกิด

BitUSD ออกบนเครือข่าย BitShares โดย Daniel Larimer เป็นเหรียญคงที่ตัวแรก ผูกค่ากับดอลลาร์ ใช้กลไก collateralized debt position (CDP) ค้ำด้วย BTS (เหรียญของ BitShares) ในอัตรา 200% นี่คือต้นแบบของ DAI ที่จะออกหลายปีหลังจากนั้น

BitUSD ในเดือนสิงหาคม 2014 มีปริมาณ market cap 80,000 ดอลลาร์ เล็กมาก แต่เป็นการพิสูจน์ concept ที่เหรียญคงที่บน blockchain เป็นไปได้

กันยายน 2014 · NuBits ทดลองอัลกอริทึม

NuBits เป็นเหรียญคงที่อัลกอริทึมตัวแรก ใช้กลไก seigniorage shares ในตอนนั้นยังไม่มีคำว่า "algorithmic stablecoin" แต่ NuBits คือต้นแบบ ในปี 2018 NuBits หลุดแพ็กถาวร ลงไปที่ 0.04 ดอลลาร์ ก่อนกลไกล้มสมบูรณ์

พฤศจิกายน 2014 · Tether เกิดในชื่อ Realcoin

Brock Pierce, Reeve Collins และ Craig Sellars ตั้งบริษัท Realcoin ออก USDT บนเครือข่าย Bitcoin (ผ่าน Omni Layer) เป็นเหรียญคงที่ที่ค้ำด้วยดอลลาร์ฝากในธนาคาร 1:1 พฤศจิกายน 2014 ปรับชื่อจาก Realcoin เป็น Tether เพื่อสะท้อน "เหรียญที่ผูกกับ" ดอลลาร์

คนไทยในเวลานั้นยังไม่รู้จัก USDT แทบไม่มีใครใช้ในไทย กระดานคริปโตในไทย (Bx.in.th, Coins.co.th) ใช้บาทเป็นคู่หลักของ BTC

2017 · USDT บูม

USDT ขึ้น

ในปี 2017 Bitcoin บูมจาก 1,000 เป็น 20,000 ดอลลาร์ในปีเดียว ตลาด crypto ต้องการเหรียญคงที่เพื่อ park กำไรชั่วคราว USDT เป็นทางเลือกเดียวในเวลานั้น market cap จาก 10 ล้านในต้นปี เป็น 1.4 พันล้านดอลลาร์ในปลายปี

Bitfinex เปิดคู่ BTC/USDT ในเดือนมิถุนายน 2017 ตลาดเริ่มใช้ USDT แทนดอลลาร์ในการเทรด เพราะการโอนดอลลาร์ระหว่าง exchange ใช้เวลา 1-3 วัน USDT ใช้เวลา 30 นาที

คำถามแรกเรื่องสำรอง

ในปลายปี 2017 New York Times ตีพิมพ์บทความสงสัยว่า Tether มีดอลลาร์ค้ำเต็มหรือไม่ Tether ตอบในเดือนกันยายน 2017 ผ่านรายงาน "memo" จาก Friedman LLP (บริษัทบัญชีในนิวยอร์ก) แต่ไม่ใช่ audit เต็ม ในเดือนมกราคม 2018 Tether ตัดสัมพันธ์กับ Friedman

ในไทย · Bx.in.th

คนไทยที่เทรดคริปโตในปี 2017 ส่วนใหญ่ใช้ Bx.in.th กระดานที่ตั้งในกรุงเทพ Bx ใช้บาทเป็นคู่หลัก ไม่มี USDT ในตอนนั้น คนไทยที่ต้องการเทรดบน Bitfinex หรือ OKEx ต้องโอนบาทไปต่างประเทศก่อน แล้วซื้อ USDT

2018 · เหรียญคงที่อื่นขึ้น

USDC เกิด

เดือนตุลาคม 2018 Circle และ Coinbase ร่วมตั้ง Centre Consortium ออก USDC ภายใต้ใบอนุญาตของ NYDFS รัฐนิวยอร์ก ใช้ Grant Thornton audit รายเดือน เป็นทางเลือกที่โปร่งใสกว่า USDT

PAX และ TUSD

เดือนกันยายน 2018 Paxos ออก PAX (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น USDP) เดือนมีนาคม 2018 TrustToken ออก TUSD เหรียญคงที่ที่กำกับโดย NYDFS เริ่มมีหลายตัว market ขยายตัวเร็ว

DAI เกิด

เดือนธันวาคม 2017 MakerDAO ออก DAI บนเครือข่าย Ethereum ค้ำด้วย ETH ใน CDP เป็นเหรียญคงที่ตัวแรกที่ออกในรูป decentralized ไม่ต้องเชื่อในผู้ออก

2019 · คดี NYAG เริ่ม

เมษายน 2019

วันที่ 24 เมษายน 2019 อัยการสูงสุดรัฐนิวยอร์ก Letitia James ฟ้อง Bitfinex/Tether ว่าใช้สำรอง 850 ล้านของ USDT ทดแทนเงินที่ Crypto Capital ในปานามาถูกยึด (อ่าน บทความ NYAG เต็ม)

ราคา USDT ลงไป 0.95 ดอลลาร์ในตลาดสปอต ใน OTC ของกรุงเทพ ราคาลงไป 32.5 บาท จากปกติ 34 บาท คนไทยที่เทรดในตอนนั้น panic หลายคนสลับเป็น USDC ที่เพิ่งเปิดมา

มิถุนายน 2019 · Libra ของ Facebook

Facebook เปิดตัว Libra เหรียญคงที่ที่ผูกกับตะกร้าสกุลเงิน รัฐบาลทั่วโลกตอบโต้ในวันเดียว เพราะกลัวกระทบดอลลาร์ Libra ปรับเป็น Diem ในปี 2021 และยกเลิกในปี 2022

2020 · DeFi summer

TVL ของเหรียญคงที่

เดือนมิถุนายน 2020 Compound เปิด liquidity mining ผู้ใช้ deposit USDT, USDC, DAI ใน Compound ได้ COMP token เป็นรางวัล อัตราดอกเบี้ยใน Compound ขึ้นไป 20-30% APY ในจังหวะสั้น

ปริมาณ USDC ใน DeFi เพิ่มจาก 100 ล้านในต้นปี เป็น 2.5 พันล้านในปลายปี 2020 DAI เพิ่มจาก 100 ล้าน เป็น 1 พันล้าน

BUSD เกิด

เดือนกันยายน 2019 Paxos และ Binance ร่วมออก BUSD ในปี 2020 BUSD ขึ้นเป็นเหรียญคงที่อันดับ 3 ของโลก ตามหลัง USDT และ USDC

2021 · Tether ปิดคดี NYAG

กุมภาพันธ์ 2021

วันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2021 Tether ปิดคดี NYAG จ่ายค่าปรับ 18.5 ล้านดอลลาร์ ภายใต้ข้อตกลงต้องเปิดเผยสำรองทุกไตรมาส ในรายงานไตรมาส 1 ปี 2021 commercial paper คิดเป็น 49% ของสำรอง (อ่าน บทความ NYAG)

กันยายน 2021 · BUSD แตะ 10 พันล้าน

BUSD ขึ้นเร็ว market cap แตะ 10 พันล้านดอลลาร์ในเดือนกันยายน 2021 ขึ้นเป็นอันดับ 3 ตามหลัง USDT และ USDC

ตุลาคม 2021 · CFTC ฟ้อง Tether

CFTC ออกข่าว Tether/Bitfinex จ่ายค่าปรับเพิ่ม 41 + 1.5 ล้านดอลลาร์ ในข้อกล่าวหาคล้าย NYAG หลังจากนั้น Tether เพิ่มความถี่ของรายงานสำรอง

ในไทย · ทรู คอยน์ THB

เดือนกุมภาพันธ์ 2021 บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น (ผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือในไทย) ประกาศจะออก ทรู คอยน์ THB เหรียญคงที่ที่ผูกกับบาท ผ่านบริษัทย่อย True Digital โครงการนี้ถูกระงับในเดือนกุมภาพันธ์ 2022 เมื่อ ก.ล.ต. ไทย และ ธปท. ออกประกาศห้ามเหรียญคงที่ที่ผูกกับบาท

ผมจำได้ว่าในกลุ่ม Telegram ของนักเทรดไทยตอนนั้น มีการคาดการณ์ว่า ทรู คอยน์ THB จะเปลี่ยนวิธีที่คนไทยจ่ายเงิน แต่ในที่สุดโครงการไม่เกิด นี่เป็นบทเรียนแรกที่รัฐไทยจะไม่ยอมให้เหรียญคงที่ผูกกับบาท

2022 · Luna ล่ม + BUSD แตะจุดสูง

พฤษภาคม 2022 · Luna/UST

วันที่ 7-12 พฤษภาคม 2022 Luna และ UST ล่มในสัปดาห์เดียว 60 พันล้านดอลลาร์หาย (อ่าน บทความ Luna/UST) ในกลุ่ม Telegram ของผม คนไทยที่ถือ UST ขาดทุนหนัก หลายคนเสียเงินเก็บเดือนต่อเดือนทั้งหมด

หลัง Luna ล่ม USDT ลงไป 0.95 ในจังหวะ panic Tether จ่ายเงินคืน 10 พันล้านดอลลาร์ใน 7 วัน เพื่อพิสูจน์สภาพคล่อง ราคาฟื้นเต็ม

พฤศจิกายน 2022 · BUSD แตะจุดสูง

BUSD แตะ market cap 23 พันล้านดอลลาร์ในเดือนพฤศจิกายน 2022 เป็นจุดสูงสุดของ BUSD ก่อนที่ NYDFS จะสั่งหยุดออกในเดือนกุมภาพันธ์ 2023

พฤศจิกายน 2022 · FTX ล่ม

วันที่ 8-11 พฤศจิกายน 2022 FTX ล่ม Sam Bankman-Fried ถูกฟ้อง 32 พันล้านดอลลาร์หาย USDT ในจังหวะนั้นลงไป 0.97 ก่อนฟื้น

ในไทย ในเดือนพฤศจิกายน 2022 Bitkub ยังคงเปิดให้เทรด USDT/THB ตามปกติ Bitazza ส่งข้อมูลเรื่องสำรองของ USDT ให้ผู้ใช้ เพื่อลด panic

2023 · ปีของการเปลี่ยน

กุมภาพันธ์ 2023 · BUSD ลงจากกระดาน

วันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2023 NYDFS สั่งให้ Paxos หยุดออก BUSD ใหม่ (อ่าน บทความ BUSD) BUSD เริ่มลงในปริมาณ market cap จาก 16 พันล้านเหลือ 80 ล้านในเดือนกุมภาพันธ์ 2024

มีนาคม 2023 · USDC SVB depeg

วันที่ 10-13 มีนาคม 2023 Silicon Valley Bank ล่ม USDC ลงไป 0.879 ดอลลาร์ใน 48 ชั่วโมง (อ่าน บทความ USDC SVB) ใน Bitkub ราคา USDC/THB ลงไป 28 บาท จากปกติ 34-35

มิถุนายน 2023 · FDUSD เกิด

First Digital Trust ในฮ่องกงออก FDUSD ภายใต้กฎ HKMA ในเวลา 6 เดือนขึ้นเป็น 3.5 พันล้านดอลลาร์ เพราะ Binance เลือกเป็นเหรียญคงที่หลักสำหรับคู่ฟรีค่าธรรมเนียม

สิงหาคม 2023 · PYUSD เกิด

PayPal ออก PYUSD ผ่าน Paxos ในเดือนสิงหาคม 2023 บนเครือข่าย Ethereum ขึ้นเป็น 200 ล้านดอลลาร์ในเวลา 6 เดือน

2024 · MiCA + ปรับโครงสร้าง

มิถุนายน 2024 · MiCA เริ่มมีผล

กฎ MiCA ของสหภาพยุโรปเริ่มมีผลกับเหรียญคงที่ในเดือนมิถุนายน 2024 ผู้ออกเหรียญคงที่ในยุโรปต้องลงทะเบียนเป็น EMT หรือ ART USDC ของ Circle ได้ใบอนุญาตในเดือนกรกฎาคม USDT ของ Tether ปฏิเสธ ไม่ list ในกระดานยุโรปบางส่วน

สิงหาคม 2024 · MakerDAO → Sky

MakerDAO เปลี่ยนแบรนด์เป็น Sky DAI ในเครือข่ายเปลี่ยนเป็น USDS เป็นเหรียญคงที่ใหม่ที่ปรับ governance ของ MakerDAO

2024 · T-bill เป็นมาตรฐาน

หลัง SVB ในปี 2023 ผู้ออกเหรียญคงที่ทุกรายเปลี่ยนสำรองส่วนใหญ่เป็น T-bill ของสหรัฐ Circle USDC ใช้ Circle Reserve Fund (BlackRock จัดการ) Tether ใช้ Cantor Fitzgerald (custodian) Paxos PYUSD ใช้ State Street และ BNY Mellon

ในไทย · KX Crypto เปิด

เดือนตุลาคม 2024 บริษัท Kasikorn Securities (กสิกรไทย) เปิด KX Crypto เป็นกระดาน digital asset license ที่อยู่ภายใต้กลุ่ม KBank กลายเป็นกระดานที่ใหญ่ที่สุดอันดับ 3 ของไทย รองจาก Bitkub และ Bitazza

KX Crypto list USDT, USDC จากต้นและเพิ่ม XSGD (เหรียญคงที่ผูกกับดอลลาร์สิงคโปร์) ในเดือนมีนาคม 2025 เป็นกระดานแรกในไทยที่ list เหรียญคงที่ของสกุลอื่นนอก USD

2025 · ก.ล.ต. + GENIUS Act

กรกฎาคม 2025 · GENIUS Act

วันที่ 18 กรกฎาคม 2025 สภาคองเกรสสหรัฐผ่าน GENIUS Act กฎหมายกำหนดให้ผู้ออกเหรียญคงที่ในสหรัฐ

Tether ที่จดในหมู่เกาะ Virgin ไม่อยู่ใต้กฎโดยตรง แต่ตั้งบริษัทใหม่ Tether USA สำหรับลูกค้าสหรัฐ Circle เริ่มกระบวนการขอ OCC trust charter

สิงหาคม 2025 · HKMA Stablecoin Ordinance

กฎหมาย Stablecoin Ordinance ของฮ่องกงมีผลในเดือนสิงหาคม 2025 FDUSD ของ First Digital Trust ได้ใบอนุญาตเป็นรายแรก

ในไทย · Bitkub-CB Bank ลงทุน

เดือนกันยายน 2025 ธนาคารกสิกรไทย (KBank) ผ่านบริษัทย่อย KIIV ประกาศจะลงทุนใน Bitkub Online มูลค่า 6,000 ล้านบาท การลงทุนนี้รอการอนุมัติของ ก.ล.ต. ในเวลาที่เขียน (พฤษภาคม 2026) ยังไม่เสร็จสิ้น

2026 · ปัจจุบัน

USDT แตะ 150 พันล้าน

ในเดือนเมษายน 2026 USDT มี market cap 150 พันล้านดอลลาร์ ขึ้นจาก 71 พันล้านในเดือนกุมภาพันธ์ 2023 (ตอน BUSD ลงจากกระดาน) ผู้ใช้ส่วนใหญ่อยู่ในเอเชีย ละตินอเมริกา และยุโรปตะวันออก

USDC ฟื้น

USDC ตอนนี้ market cap 60 พันล้านดอลลาร์ ฟื้นจาก 24 พันล้านในต้นปี 2023 (ตอน SVB) Circle ขอ OCC trust charter ในเดือนตุลาคม 2025 คาดว่าจะได้รับในไตรมาส 3 ปี 2026

PYUSD ขึ้น

PYUSD มี market cap 1.2 พันล้านดอลลาร์ ใหญ่กว่า EURC ใหญ่กว่า TUSD เป็นเหรียญที่ขึ้นเร็วในกลุ่มเหรียญคงที่ใหม่

FDUSD สัดส่วนตลาดลด

FDUSD market cap ขึ้นถึง 4.5 พันล้านในปี 2024 ในปี 2026 ยังอยู่ใกล้ระดับเดิม แต่สัดส่วนของตลาดเหรียญคงที่รวมลดลง เพราะคู่แข่งเพิ่ม (PYUSD)

ในไทย · ทรู คอยน์ THB ยังไม่กลับ

ก.ล.ต. ไทยและ ธปท. ในเวลาที่เขียน (พฤษภาคม 2026) ยังไม่อนุมัติเหรียญคงที่ที่ผูกกับบาท แม้ในปี 2025 จะมีการพูดคุยเรื่อง CBDC ในประเทศ แต่ยังไม่เกิดผล

ผลสรุป · 12 ปีของบทเรียน

เหรียญที่ตายและเหรียญที่ฟื้น

บทเรียนสำหรับคนไทย

  1. เหรียญที่ผูกกับกระดานเดียวเสี่ยง · BUSD เป็นกรณีศึกษา
  2. เหรียญอัลกอริทึมเสี่ยงพิเศษ · UST เป็นบทเรียน
  3. กระจาย USDT/USDC · ถือ 50/50 หรือ 60/40 ทนการ depeg ของตัวใดตัวหนึ่ง
  4. ติดตามรายงานสำรอง · ทุกไตรมาส ดูสัดส่วน T-bill
  5. ห้าม panic ตอน depeg · ส่วนใหญ่ฟื้นใน 3-21 วัน
  6. ใช้กระดานที่ ก.ล.ต. ไทยกำกับ · Bitkub, Bitazza, Satang, KX Crypto

สรุป

ใน 12 ปีของเหรียญคงที่ ตลาดผ่านวิกฤต 6 รอบ คดี 4 ครั้งใหญ่ และเหตุการณ์ในไทยหลายอย่างที่หลายคนลืม ทรู คอยน์ THB ที่ไม่เกิด KX Crypto ที่เปิดในปี 2024 Bitkub-CB Bank ที่กำลังลงทุน ในแต่ละช่วงคนไทยเรียนรู้จากเหตุการณ์ ปรับวิธีถือเหรียญ ปรับการกระจาย

ในปี 2026 USDT 150 พันล้านดอลลาร์ USDC 60 พันล้าน FDUSD 4.5 พันล้าน PYUSD 1.2 พันล้าน ตลาดมีหลากหลายขึ้นตามเวลา ผู้ใช้ในไทยมีตัวเลือกมากกว่าในปี 2017 ตอนที่มีเพียง USDT แต่ความเสี่ยงยังอยู่ ผู้ที่อ่านประวัติเข้าใจดี ใช้บทเรียนเก่าในการตัดสินใจครั้งต่อไป

อ่านต่อ USDT vs USDC ฉบับเต็มสำหรับคนไทย และ ความโปร่งใสของสำรอง