ความโปร่งใสของสำรองเหรียญคงที่ 6 ตัว · มุมคนไทย

1. วิธีให้คะแนน · 5 หัวข้อ

ผมให้คะแนน 5 หัวข้อหลัก แต่ละข้อ 0-2 คะแนน รวม 10 คะแนน

2. USDC · Circle

คะแนน · 9/10

• ผู้ตรวจ · Deloitte (Big 4) attestation รายเดือน + audit รายปีตั้งแต่ปี 2024 → 2 คะแนน
• ความถี่ · รายเดือน + dashboard real-time ที่ usdc.cool → 2 คะแนน
• T-bill · ~80% ในรูป Circle Reserve Fund (จัดการโดย BlackRock) → 1 คะแนน (อยู่ขอบ)
• การกระจาย · 7 ธนาคารหลัก (BNY Mellon, Customers Bank, Cross River) → 2 คะแนน
• ใบอนุญาต · NYDFS Trust Charter + รอ OCC ในไตรมาส 3 ปี 2026 → 2 คะแนน

เด่น

Circle เปิด dashboard real-time แสดง breakdown ของสำรองทุกวัน คนไทยที่อยากตรวจสามารถเข้า usdc.cool เห็นจำนวน USDC ที่ออกในตอนนั้น และจำนวนของ T-bill, เงินสด ในสำรอง

หลัง SVB depeg ในปี 2023 Circle ย้ายเงินสด 90% ไป BNY Mellon และ Circle Reserve Fund การกระจุกในธนาคารเดียว (อย่าง SVB ในอดีต) ลดลง

ที่ขาด

USDC ยังมี smart contract upgradeable ทำให้ Circle สามารถ freeze ที่อยู่หรือ blacklist ได้ ในประวัติของ USDC เคย freeze ที่อยู่ของ Tornado Cash ในปี 2022 ความเสี่ยงนี้กระทบผู้ใช้บางกลุ่ม

3. USDT · Tether

คะแนน · 6/10

• ผู้ตรวจ · BDO Italia (Top 10) → 1 คะแนน
• ความถี่ · รายไตรมาส (ผ่าน BDO Italia) → 1 คะแนน
• T-bill · ~84% → 2 คะแนน
• การกระจาย · 4-5 custodian (Cantor Fitzgerald หลัก) → 1 คะแนน
• ใบอนุญาต · Bermuda BMA + ไม่ได้ตามกฎ MiCA ของยุโรป → 1 คะแนน

เด่น

Tether เปลี่ยนจาก commercial paper เป็น T-bill อย่างเร็วระหว่างปี 2022-2023 ในปี 2026 ถือ T-bill 84% ของสำรอง ในรูปที่ครบอายุภายใน 90 วัน เทียบกับสำรองในปี 2021 ที่มี commercial paper 49% ผลคือ Tether เป็นผู้ถือ T-bill ใหญ่อันดับ 18 ของโลก

Tether ยังเปิดเผย attestation รายไตรมาส ผ่าน BDO Italia โดยมี Cantor Fitzgerald เป็น custodian หลัก ความถี่ต่ำกว่า USDC ที่ทำรายเดือน

ที่ขาด

BDO Italia เป็นบริษัท Top 6 ไม่ใช่ Big 4 รายงานเป็น attestation ไม่ใช่ audit เต็ม Tether ยังไม่ได้ใบอนุญาตในยุโรปภายใต้ MiCA ในเอเชีย Tether อยู่ใต้ Bermuda BMA ที่ไม่เข้มเท่า NYDFS หรือ HKMA

ในกลุ่ม Telegram ของผม คนไทยที่ระวังเป็นพิเศษเรื่องสำรอง มักจะถือ USDC แทน USDT แต่ในการใช้งานทั่วไป USDT มีสภาพคล่องดีกว่า ในไทยปริมาณการซื้อขายของ USDT มากกว่า USDC ใน Bitkub 3-4 เท่า

4. DAI · MakerDAO (ตอนนี้ USDS · Sky)

คะแนน · 8/10

• ผู้ตรวจ · on-chain audit ทุกบล็อก + ไม่มี off-chain audit (เพราะไม่ต้อง) → 2 คะแนน
• ความถี่ · real-time on-chain ทุกบล็อก → 2 คะแนน
• T-bill · ผ่าน Real-World Asset (RWA) vault ~40% → 1 คะแนน
• การกระจาย · กระจายใน vault หลายตัว (BlockTower, Monetalis, Spark) → 2 คะแนน
• ใบอนุญาต · ไม่อยู่ใต้กำกับ (decentralized) แต่ผ่าน Sky governance → 1 คะแนน

เด่น

DAI/USDS เป็นเหรียญคงที่ที่กระจายอำนาจ ผู้ใช้สามารถดู smart contract และสำรองทุก vault ใน real-time ผ่าน etherscan.io ความโปร่งใสในระดับนี้ไม่ตรงกับเหรียญที่ออกโดยบริษัท

หลัง MakerDAO ปรับเป็น Sky ในเดือนสิงหาคม 2024 มีเหรียญใหม่ USDS ที่ดีกว่า DAI ในแง่ governance ผู้ใช้สามารถสลับ DAI เป็น USDS ในอัตรา 1:1 ฟรี

ที่ขาด

DAI/USDS ค้ำด้วยสินทรัพย์หลากหลาย (ETH, USDC, RWA) ทำให้ความเสี่ยงมาจากหลายทาง ในเหตุการณ์ SVB ปี 2023 DAI หลุดแพ็กลงไป 0.93 ดอลลาร์ เพราะ DAI มี USDC เป็นหลักประกัน 50%+ ผู้ที่ถือ DAI เสียจริง

ในไทย Bitkub และ Bitazza ไม่ list DAI หรือ USDS ผู้ใช้ในไทยต้องเข้าถึงผ่าน Binance หรือ DEX (Uniswap, Curve)

5. FDUSD · First Digital Trust

คะแนน · 7/10

• ผู้ตรวจ · Prescient Assurance (นอก Top 10) → 0 คะแนน
• ความถี่ · รายเดือน → 1 คะแนน
• T-bill · ~85% → 2 คะแนน
• การกระจาย · 3 ธนาคาร (Standard Chartered HK, HSBC HK, BNY Mellon) → 2 คะแนน
• ใบอนุญาต · HKMA Trust Company + Stablecoin Ordinance → 2 คะแนน

เด่น

FDUSD ภายใต้กฎ HKMA ของฮ่องกง ที่เข้มกว่า Bermuda BMA ของ Tether สำรอง T-bill 85% และเปิดเผยรายเดือน ระดับความโปร่งใสใกล้กับ USDC

ที่ขาด

ผู้ตรวจ Prescient Assurance ไม่ใช่ Big 4 หรือ Top 10 ความน่าเชื่อถือต่ำกว่ามาตรฐาน ผมรู้จัก Prescient ในฐานะบริษัทเล็กในนิวยอร์ก ที่รับงาน audit ขนาดเล็ก

นอกจากนี้ มีรายงานในเดือนกันยายน 2024 ว่า Justin Sun (ผู้ก่อตั้ง Tron) เกี่ยวกับ First Digital Trust ผ่านการลงทุนทางอ้อม ความเชื่อในความเป็นอิสระของ FDT ลดลง

6. TUSD · TrueUSD

คะแนน · 3/10

• ผู้ตรวจ · Moore Hong Kong (นอก Top 10) → 0 คะแนน
• ความถี่ · real-time ผ่าน Chainlink + Armanino (หยุด audit ในปี 2023) → 1 คะแนน
• T-bill · ~70% (ตัวเลขล่าสุดที่เปิดเผย) → 1 คะแนน
• การกระจาย · ไม่ระบุ → 0 คะแนน
• ใบอนุญาต · จดในหมู่เกาะ British Virgin Islands → 1 คะแนน

ที่ขาด

TUSD เคยเป็นเหรียญคงที่ที่ดีในปี 2020-2022 หลังจาก Justin Sun เข้าซื้อในปี 2023 ความโปร่งใสลดลงอย่างเร็ว Armanino หยุดทำ audit ในเดือนมิถุนายน 2023 หลังจากที่สำนักงานบัญชีเลิกรับลูกค้า crypto

ในเดือนมกราคม 2024 TUSD หลุดแพ็กลงไป 0.97 ดอลลาร์ เพราะข่าวว่าสำรองมีปัญหา ในกลุ่ม Telegram ของผม คนไทยที่ถือ TUSD ในตอนนั้นสลับเป็น USDT หรือ USDC ทันที

ผมไม่แนะนำให้ผู้ใช้ในไทยถือ TUSD ในระยะยาว ถ้าจะใช้ใช้เป็นเครื่องมือชั่วคราวในการเทรดบน Binance (คู่ฟรีค่าธรรมเนียม)

7. PYUSD · PayPal / Paxos

คะแนน · 7.5/10

• ผู้ตรวจ · WithumSmith+Brown (Top 25 ในสหรัฐ) → 1 คะแนน
• ความถี่ · รายเดือน → 1.5 คะแนน
• T-bill · ~96% → 2 คะแนน
• การกระจาย · 2 custodian (State Street, BNY Mellon) → 1 คะแนน
• ใบอนุญาต · NYDFS Trust Charter → 2 คะแนน

เด่น

PYUSD มีสำรอง T-bill สูงที่สุดในกลุ่ม (96%) เพราะเป็นเหรียญใหม่ที่ออกหลัง GENIUS Act ผ่าน ภายใต้กฎ NYDFS ใช้ Paxos เป็น issuer ที่มีประสบการณ์ในการกำกับ

ที่ขาด

Paxos เคยถูก NYDFS สั่งหยุดออก BUSD ในปี 2023 ความเสี่ยงเดียวกันเกิดได้กับ PYUSD แม้ในปี 2026 ยังไม่มีปัญหา ผู้ใช้ในไทยต้องระวัง

การกระจุกใน 2 custodian (State Street, BNY Mellon) ไม่กระจายเท่า USDC ที่ใช้ 7 ธนาคาร

8. สรุปคะแนน · 6 เหรียญ

9. กฎ ก.ล.ต. ไทย · การเปิดเผยข้อมูล

ก.ล.ต. ไทยออกกฎใหม่ในเดือนกันยายน 2024 สำหรับเหรียญคงที่ที่ list ในกระดาน digital asset license ในไทย ผู้ออกต้อง

• เปิดเผยสำรองรายไตรมาส · อย่างน้อย ในรูปแบบที่ ก.ล.ต. อนุมัติ
• ผู้ตรวจที่ ก.ล.ต. ยอมรับ · ปัจจุบันยอมรับ Big 4 + Top 10 + บริษัทบัญชีที่ได้ใบอนุญาตในไทย
• การ์โอนตัวกระเป๋าทรัพย์สิน · กระดานต้องส่งสำเนารายงานสำรองให้ ก.ล.ต. รายไตรมาส
• การประกาศต่อผู้ใช้ · ถ้าสำรองลดต่ำกว่า 100% ต้องแจ้งผู้ใช้ภายใน 24 ชั่วโมง

กฎนี้ทำให้ Bitkub ไม่ list TUSD หรือ FDUSD ที่ผู้ตรวจไม่ได้รับการยอมรับ Bitkub list USDT, USDC, BUSD (จนถึงต้นปี 2024) ในตอนนี้ list เพียง USDT และ USDC

10. วิธีตรวจสำรองด้วยตัวเอง · 5 ขั้น

1. เปิดเว็บไซต์ผู้ออก · tether.to/transparency, circle.com/transparency, firstdigitallabs.com
2. ดูรายงานล่าสุด · ต้องเป็นรายงานในเดือนหรือไตรมาสล่าสุด ไม่เก่ากว่า 90 วัน
3. ตรวจผู้ตรวจ · ดูชื่อบริษัทบัญชี ถ้าเป็น Big 4 หรือ Top 10 มั่นใจ ถ้านอกนั้นระวัง
4. เปรียบเทียบ T-bill · ดูสัดส่วน T-bill ของสำรองเทียบกับ market cap ถ้าต่ำกว่า 70% ระวัง
5. ตรวจ custodian · ดูธนาคารที่ฝากเงิน ถ้าเป็น BNY Mellon, State Street, JP Morgan มั่นใจ ถ้าเป็นธนาคารเล็กระวัง

11. ข้อแนะนำสำหรับคนไทย

1. ถือ USDC เป็นหลักในการเก็บ · คะแนน 9/10 ใน Bitkub list ใช้งานสะดวก
2. USDT สำหรับการเทรด · สภาพคล่องดี ค่าธรรมเนียมต่ำ แต่ระวังในระยะยาว
3. FDUSD/PYUSD เป็นเครื่องมือ · ใช้ในกรณีเฉพาะ (รับงานจีน หรือสหรัฐ) ไม่เก็บนาน
4. หลีกเลี่ยง TUSD · ความโปร่งใสต่ำ ผู้ออกไม่ชัดเจน
5. กระจาย 50/50 · ใช้ USDC + USDT 50/50 หรือ 60/40 เพื่อลดความเสี่ยง
6. ติดตามรายงานทุก 3 เดือน · ตั้งเตือนใน Google Calendar ทุกไตรมาส เพื่อเปิดดูรายงานสำรองของเหรียญที่ถือ

สรุป

ในเหรียญคงที่ 6 ตัวที่ผู้ใช้ในไทยน่าจะรู้จัก USDC ได้คะแนนสูงสุด 9/10 ในด้านความโปร่งใสของสำรอง เพราะใช้ Deloitte audit รายปี + dashboard real-time + กระจายในธนาคาร 7 แห่ง USDT ได้ 6/10 มีจุดอ่อนที่ผู้ตรวจไม่ใช่ Big 4 และความถี่รายไตรมาส

TUSD ได้คะแนนต่ำสุด 3/10 ผมไม่แนะนำให้ผู้ใช้ในไทยถือ TUSD ในระยะยาว ในการเลือกเหรียญคงที่ ผู้ใช้ควรให้น้ำหนักความโปร่งใสของสำรองเป็นปัจจัยอันดับต้น เพราะในจังหวะ depeg ผู้ที่ถือเหรียญที่สำรองดีจะปลอดภัยกว่า

อ่านต่อ คดี Tether NYAG 2021 และ USDC vs USDT ตัวไหนปลอดภัย