BUSD ลงจากกระดาน · ไทม์ไลน์ 18 เดือนคนไทย

1. ฉากหลังก่อนเหตุ · BUSD คืออะไรในไทย

BUSD เปิดตัวในเดือนกันยายน 2019 ออกโดย Paxos Trust ในนิวยอร์ก ภายใต้แบรนด์ Binance Binance ใช้ BUSD เป็นเหรียญคงที่หลักของกระดาน ลดค่าธรรมเนียมการเทรดในคู่ BUSD ให้เป็น 0% ในปี 2022-2023 นี่คือกลยุทธ์ที่ทำให้ BUSD แตะ market cap 23 พันล้านดอลลาร์ในเดือนพฤศจิกายน 2022

คนไทยที่ใช้ Binance ในช่วงปี 2022 จำได้ว่า BUSD เป็นตัวเริ่มต้น คนที่ส่ง USDT จาก Bitkub มา Binance แล้วต้องการเทรด BTC/USDT บนคู่ที่ค่าธรรมเนียม 0% จะถูก convert เป็น BUSD ก่อน ในกลุ่ม Telegram ของนักเทรดไทยตอนนั้น คำว่า "ใช้ BUSD เถอะ ฟรีค่าธรรมเนียม" ปรากฏบ่อย

BUSD ไม่ลิสต์ใน Bitkub หรือ Bitazza เพราะ ก.ล.ต. ไทยยังไม่อนุญาต Token นี้สำหรับการเทรดในประเทศ ผู้ใช้ในไทยที่ถือ BUSD ส่วนใหญ่ถือบน Binance หรือ OKX

ใน Binance Earn

BUSD บน Binance Earn ให้ APY ประมาณ 5-8% ในปี 2022 สูงกว่า USDT (3-4%) คนไทยจำนวนมากย้ายเงินจาก USDT Earn ไป BUSD Earn เพราะอัตราที่ดีกว่า ในกลุ่ม Telegram ของผม ผมเห็นคนถือ BUSD บน Earn เป็นแสนดอลลาร์

2. ไทม์ไลน์ทั้งหมด · 18 เดือน

13 กุมภาพันธ์ 2023 · NYDFS เปิดคำสั่ง

เวลา 23:00 ไทย NYDFS (New York Department of Financial Services) สั่งให้ Paxos Trust หยุดออก BUSD ใหม่ตั้งแต่วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2023 เป็นต้นไป เหตุผลที่ระบุ "ความเสี่ยงในการกำกับดูแลที่ Paxos ไม่จัดการเหมาะสม"

คนไทยที่นอนวันจันทร์ก่อนตื่นมาเช้าวันอังคารเจอข่าวนี้ ในกลุ่ม Telegram ผมเห็นความตกใจ คำถามที่ถามบ่อยที่สุด "ต้องสลับ BUSD ออกตอนนี้ไหม" "ราคา BUSD จะลงหรือเปล่า"

ราคา BUSD ในตลาดสปอตยังคงอยู่ที่ 1.00 ดอลลาร์ เพราะ Paxos ยืนยันว่าผู้ถือ BUSD ทุกคนแลกเป็นดอลลาร์ได้ตามปกติ การที่ NYDFS ห้ามคือห้าม "ออกใหม่" ไม่ได้ห้าม "แลกเก่า"

14-21 กุมภาพันธ์ 2023 · สัปดาห์แรก

Binance ออกประกาศว่าจะรองรับการสลับ BUSD เป็น USDT, USDC, TUSD ฟรีในส่วน Binance Convert คนไทยจำนวนมากเริ่มสลับ ปริมาณ BUSD ในตลาดลงจาก 16 พันล้านดอลลาร์เหลือ 14 พันล้านในสัปดาห์แรก

Binance Earn ยังเปิดให้ฝาก BUSD ใหม่ในระยะนี้ แต่อัตรา APY ลงจาก 5-8% เป็น 3-4% Binance ส่งสัญญาณว่าจะลด BUSD ในระบบ Earn ภายในเวลาไม่นาน

มีนาคม-เมษายน 2023 · ตอนเริ่มดราม่า

วันที่ 10 มีนาคม 2023 SVB ล่ม USDC หลุดแพ็ก 12% (อ่าน บทความ USDC SVB) ในวีคเอนด์นั้น BUSD ราคาคงที่ที่ 1.00 ดอลลาร์ ผู้ถือ BUSD ตอนนั้นได้ประโยชน์ในแง่หนึ่ง คือ BUSD ค้ำด้วย T-bill ของสหรัฐและฝากใน BNY Mellon ไม่มี exposure ที่ SVB

ในเดือนเมษายน 2023 Binance ประกาศปิด BUSD ในคู่หลัก เริ่มจาก BUSD/USDT BUSD/BTC ในเดือนพฤษภาคม ปริมาณ BUSD ในตลาดลงไป 8 พันล้านดอลลาร์

กรกฎาคม-สิงหาคม 2023 · ครึ่งทาง

Binance Earn ปิด BUSD pool คนไทยที่ฝาก BUSD บน Earn ได้รับแจ้งว่าต้องสลับภายในวันที่กำหนด ไม่งั้น Binance จะสลับให้อัตโนมัติเป็น USDT

ในกลุ่ม Telegram ของผมในช่วงนั้น คนไทยที่ถือ BUSD แสนดอลลาร์ในการ Earn เลือกย้ายไปหลายทาง บางคนสลับเป็น USDT บางคนเป็น TUSD (ที่ในตอนนั้น Binance โปรโมต) บางคนเป็น FDUSD (ที่เปิดในไตรมาส 2 ปี 2023)

ตุลาคม 2023 · TUSD ขึ้นแทน

Binance เพิ่ม TUSD เป็นเหรียญคงที่ที่ฟรีค่าธรรมเนียมในคู่หลัก ปริมาณ TUSD ขึ้นจาก 1 พันล้านในเดือนกุมภาพันธ์ 2023 เป็น 3.5 พันล้านในเดือนตุลาคม คนไทยที่ใช้ Binance สลับจาก BUSD เป็น TUSD เป็นจำนวนมาก

แต่ TUSD ก็มีปัญหาของตัวเอง ในเดือนมกราคม 2024 TUSD หลุดแพ็กลงไป 0.97 ดอลลาร์เพราะข่าวสำรองมีปัญหา (Justin Sun เกี่ยวข้องกับผู้ออก) คนที่สลับจาก BUSD เป็น TUSD ในช่วงนั้นเจอความปวดอีกครั้ง

เดือนพฤศจิกายน 2023 · FDUSD ขึ้นแทนจริง

Binance เลือก FDUSD (First Digital USD) เป็นเหรียญคงที่หลักสำหรับคู่ฟรีค่าธรรมเนียม FDUSD ออกโดย First Digital Trust ในฮ่องกง ภายใต้กฎ HKMA ของฮ่องกง

คนไทยในกลุ่ม Telegram เริ่มสลับเป็น FDUSD ในระยะนี้ แต่ความระมัดระวังยังสูง เพราะหลายคนยังจำได้ว่า BUSD ใน Binance ก็จบลงในแบบนี้

กุมภาพันธ์ 2024 · คู่สุดท้าย

วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2024 Binance ปิดคู่สุดท้ายของ BUSD ปริมาณ BUSD ในตลาดเหลือ 80 ล้านดอลลาร์ ลงจาก 23 พันล้านในจุดสูงสุดเมื่อ 18 เดือนก่อน

Paxos ยังคงให้บริการ "redemption" สำหรับผู้ถือ BUSD ทุกคน สามารถส่ง BUSD ไป Paxos แล้วรับดอลลาร์เข้าบัญชี ผู้ถือมีเวลาถึงปี 2026 ก่อนที่ Paxos จะปิดบริการ redemption สมบูรณ์

3. ผลต่อคนไทย · จำนวนเงินที่เสีย

ผมประมาณจากกลุ่ม Telegram ของไทยที่ผมเข้าร่วม คนไทยที่ถือ BUSD ในช่วงปี 2022-2023 รวมประมาณ 50-80 ล้านดอลลาร์ (1.7-2.7 พันล้านบาท) ส่วนใหญ่บน Binance Earn

ในแง่ "เสียเงิน" ทาง direct ส่วนใหญ่ไม่ได้เสีย เพราะ BUSD ราคาคงที่ที่ 1.00 ดอลลาร์ตลอด 18 เดือน ผู้ถือทุกคนสามารถสลับเป็น USDT หรือดอลลาร์ที่ราคาเต็ม

แต่ในแง่ "ค่าเสียโอกาส" คนไทยเสียดอกเบี้ย Binance Earn ที่ลดลง คนที่ถือ BUSD บน Earn ได้ APY 6-8% ก่อนคดี หลังคดีต้องสลับเป็น USDT ที่ APY 3-4% สูญรายได้รวมประมาณ 4-5% ต่อปี

ในกลุ่ม Telegram ของผม คนที่เสียเงินจริง ๆ คือคนที่ panic สลับ BUSD เป็น TUSD ในเดือนตุลาคม 2023 แล้วเจอ TUSD หลุดแพ็กในเดือนมกราคม 2024 ขาดทุน 2-3% ในจังหวะนั้น

4. ในไทย · Bitkub และ Bitazza

Bitkub และ Bitazza ไม่เคยลิสต์ BUSD จึงไม่ได้รับผลกระทบโดยตรง แต่ในแง่ของการตัดสินใจ list เหรียญคงที่ใหม่ในอนาคต พวกเขาเรียนรู้บทเรียน

• ก.ล.ต. ไทยกระชับการอนุมัติ · หลัง BUSD ในเดือนกุมภาพันธ์ 2024 ก.ล.ต. ไทยออกประกาศเตือนเกี่ยวกับเหรียญคงที่ที่ออกโดยเอกชน เพิ่มเงื่อนไข Paxos และ Tether ต้องผ่านการตรวจสอบขั้นต่ำก่อน list
• Bitkub ไม่ list TUSD ในไทย · แม้ TUSD เป็นเหรียญคงที่ที่ Binance โปรโมต Bitkub ไม่ list คาดว่าเพราะความเสี่ยงเรื่องสำรองที่ Justin Sun ไม่โปร่งใส
• Bitkub list USDC อย่างเดียวในเหรียญคงที่ใหม่ · นอก USDT ที่มีก่อนแล้ว Bitkub list USDC ในเดือนกันยายน 2023 ไม่ list FDUSD หรือ TUSD

5. ผู้ที่ได้และเสีย

ผู้เสีย

• Paxos Trust เสียรายได้จากการ mint BUSD ใหม่ ปี 2022 เคยทำกำไร 300 ล้านดอลลาร์ ในปี 2023-2024 รายได้นี้หายไปเกือบหมด
• Binance เสียกลยุทธ์ "BUSD ฟรีค่าธรรมเนียม" ที่เคยใช้ดึงปริมาณ ในปี 2023-2024 ต้องพึ่ง FDUSD ที่ปริมาณยังไม่เท่า BUSD
• คนที่สลับ BUSD เป็น TUSD แล้วเจอ TUSD depeg ขาดทุน 2-3% ในจังหวะนั้น
• คนที่ฝาก BUSD ใน Earn เสียดอกเบี้ย 4-5% ต่อปีในช่วง 12 เดือนหลัง

ผู้ได้

• USDT Tether เป็นผู้ได้ใหญ่ที่สุด ปริมาณ USDT ในตลาดเพิ่มจาก 71 พันล้านในเดือนกุมภาพันธ์ 2023 เป็น 110 พันล้านในเดือนกุมภาพันธ์ 2024 (เพิ่ม 39 พันล้าน) ส่วนใหญ่จาก BUSD ที่หาย
• First Digital Trust (FDUSD) ปริมาณจาก 0 เป็น 3.5 พันล้านดอลลาร์ในเวลา 6 เดือน
• Circle (USDC) ได้ส่วนน้อย เพราะ USDC ยังฟื้นตัวจาก SVB depeg ในเดือนมีนาคม 2023

6. บทเรียนสำคัญ

6.1 เหรียญคงที่ของกระดานเดียวเสี่ยง

BUSD เป็นเหรียญที่ผูกกับ Binance อย่างใกล้ชิด เมื่อ Binance ตัดสินใจถอน หรือถูกบังคับให้ถอน BUSD หาย เหรียญคงที่ที่กระจายระหว่างหลายกระดาน (USDT, USDC) ไม่มีความเสี่ยงนี้

6.2 การกำกับดูแลเปลี่ยนทุกอย่าง

NYDFS สั่งหยุดออก BUSD ในวันเดียว ส่งผลต่อ 16 พันล้านดอลลาร์ในตลาด เหรียญคงที่ขึ้นกับการกำกับของรัฐ ถ้ารัฐเปลี่ยนใจ เหรียญต้องเปลี่ยนตาม

6.3 ห้ามฝากในตัวเดียว

คนไทยที่ถือ BUSD ทั้งหมดบน Earn เจอความเสียเดียว คนที่กระจาย USDT + BUSD 50/50 เสียครึ่งเดียว และยังมี USDT ที่ใช้ต่อได้

6.4 ห้าม panic สลับ

คนที่สลับ BUSD เป็น TUSD ในเดือนตุลาคม 2023 panic เพราะกลัว BUSD หลุดแพ็ก แล้วเจอ TUSD หลุดแพ็กในเดือนมกราคม 2024 ถ้าถือ BUSD ต่อจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2024 แล้วสลับเป็น USDT หรือ USDC จะปลอดภัยกว่า

6.5 อ่านบรรทัดเล็ก

หลังคดี Paxos สำรองของ BUSD ยังคงค้ำเต็ม แต่ผู้ใช้ที่ไม่อ่านเงื่อนไขเชื่อว่า BUSD "ตาย" จริงและขาย ในการล่มสลายของ stablecoin คำว่า "ลงจากกระดาน" ไม่เท่ากับ "ผิดสัญญา" ผู้ใช้ที่อ่านประกาศของ Paxos เข้าใจว่าสามารถ redeem ได้ตามปกติ

7. ในปี 2026 · BUSD ที่ยังเหลือ

วันที่ผมเขียนบทความนี้ (พฤษภาคม 2026) BUSD ยังมีปริมาณในตลาด 12 ล้านดอลลาร์ ลงจาก 80 ล้านในเดือนกุมภาพันธ์ 2024 ผู้ที่ถือส่วนใหญ่เป็นนักเก็บสะสมที่ตั้งใจถือเป็น collectible หรือลืมที่ฝากใน wallet เก่า

Paxos ประกาศว่าจะปิดบริการ redemption ในเดือนกันยายน 2026 ใครที่ยังมี BUSD ใน wallet ต้อง redeem ก่อนวันนั้น หลังจากนั้น smart contract ของ BUSD จะหยุดทำงาน

ในกลุ่ม Telegram ของผม ผมยังเห็นคนถามเป็นระยะ "ผมยังมี BUSD ใน wallet เก่า ทำยังไง" คำตอบคือเข้าไปที่ paxos.com ส่ง BUSD ไปที่ deposit address ของ Paxos แล้วถอนเป็นดอลลาร์ผ่าน wire transfer หรือ ACH (สำหรับลูกค้าสหรัฐ) สำหรับคนไทย ต้องส่ง BUSD ไป Binance หรือ OKX ก่อนสลับเป็น USDT แล้วถอนเป็นบาทผ่าน P2P

8. ความเสี่ยงของเหรียญคงที่ในอนาคต

BUSD เป็นกรณีศึกษาว่าเหรียญคงที่ขนาดใหญ่หายได้ใน 18 เดือน เหรียญที่อาจเจอความเสี่ยงคล้าย ๆ ในปี 2026-2027

• TUSD · เกี่ยวกับ Justin Sun การกำกับยังไม่ชัดเจน ความเสี่ยงสูง
• FDUSD · ขึ้นกับ HKMA และ Binance ถ้า HKMA เพิกถอนใบอนุญาต FDUSD หาย
• PYUSD · ออกโดย Paxos เช่นกัน ถ้าเกิดเรื่องคล้าย BUSD ในรัฐนิวยอร์ก PYUSD เสี่ยง
• USDC · ในกลุ่มเหรียญที่ออกโดยเอกชนใหม่ USDC มีความเสี่ยงต่ำกว่าตัวอื่น แต่ก็ขึ้นกับ Circle ถ้า Circle มีปัญหาก็เกิดได้

ในกลุ่ม Telegram ของผม คนไทยที่ฉลาดส่วนใหญ่กระจายเป็น USDT + USDC 60/40 หรือ 50/50 ไม่เลือกเหรียญใหม่ที่ยังไม่มีประวัติ

สรุป

BUSD เป็นเหรียญคงที่อันดับ 3 ของโลกในปี 2022 หายไปใน 18 เดือนตั้งแต่ NYDFS สั่งหยุดออกในเดือนกุมภาพันธ์ 2023 ผู้ถือทุกคนได้เงินคืนเต็มผ่าน Paxos redemption ราคาคงที่ที่ 1.00 ดอลลาร์ตลอดช่วงนั้น แต่ Binance Earn rate ลดลง คนไทยที่กระจายไปกระเป๋าหลายตัวเสียน้อยกว่าคนที่ถือเฉพาะ BUSD

บทเรียนสำคัญ เหรียญคงที่ที่ผูกกับกระดานเดียวเสี่ยง ในการ list ใหม่ของเหรียญคงที่ ดูที่กลไกการแลก ดูที่ผู้ออก ดูที่กฎหมาย ใครคิดจะถือ BUSD ต่อในตอนนี้ ต้อง redeem ก่อนเดือนกันยายน 2026

อ่านต่อ FDUSD ฮ่องกง · เหรียญที่ขึ้นแทน BUSD และ ประวัติเหรียญคงที่ 2014-2026