เหรียญคงที่คืออะไร อ่านจบใน 10 นาที

1. เหรียญคงที่คืออะไรง่าย ๆ

เหรียญคงที่ (stablecoin) คือเหรียญดิจิทัลที่ผูกค่ากับสินทรัพย์อื่น ส่วนใหญ่ผูกกับดอลลาร์สหรัฐ เป้าหมายคือทำให้ราคาคงที่ที่ 1 ดอลลาร์ตลอดเวลา ไม่ขึ้นไม่ลงเหมือน Bitcoin หรือเหรียญอื่น

ตัวอย่างที่คนไทยน่าจะเคยได้ยิน

• USDT (Tether) เหรียญคงที่ที่ใหญ่ที่สุดในตลาด
• USDC (Circle) เหรียญคงที่ขนาดใหญ่อันดับรองลงมา
• DAI (MakerDAO) เหรียญคงที่แบบกระจายศูนย์
• FDUSD (First Digital Trust) เหรียญคงที่ที่ออกในฮ่องกง

ทำไมราคาถึงคงที่ที่ 1 ดอลลาร์ เพราะผู้ออกเหรียญรับประกันว่าถ้าคุณเอา USDT 1 เหรียญไปคืน จะได้ 1 ดอลลาร์กลับมา ถ้าราคาในตลาดลงไปต่ำกว่า 1 ดอลลาร์ จะมีคนซื้อในตลาดแล้วเอาไปคืนกับผู้ออก ทำกำไรจากส่วนต่าง ทำให้ราคากลับมาที่ 1 ดอลลาร์ กลไกนี้เรียกว่า arbitrage

2. ต่างจาก Bitcoin ยังไง

Bitcoin เป็นเหรียญดิจิทัลแต่ราคาผันผวนสูงมาก ขึ้นลงแรงได้ภายในวันเดียว โดยเฉพาะในวันที่ตลาดเครียด

เหรียญคงที่ไม่ใช่แบบนั้น ราคาของเหรียญคงที่หลักมักซื้อขายอยู่ใกล้ 1 ดอลลาร์ แต่ในช่วงวิกฤตก็เคยหลุดจาก 1 ดอลลาร์ได้ คำว่า “คงที่” จึงเป็นเป้าหมาย ไม่ใช่การรับประกัน

ความต่างหลัก

ภาพง่าย ๆ Bitcoin เหมือนทอง คนถือเพื่อเก็บมูลค่า ขึ้นลงตามตลาด เหรียญคงที่เหมือนดอลลาร์ดิจิทัล คนถือเพื่อใช้จ่ายหรือพักเงินระหว่างเทรด

3. ใช้เหรียญคงที่ทำอะไรได้

พักเงินระหว่างเทรด

ถ้าคุณเทรดคริปโต ขาย Bitcoin แล้วยังไม่อยากแลกกลับเป็นบาท คุณพักเงินเป็น USDT ก่อนได้ ราคาคงที่ ไม่กังวลว่าจะหายไปกับการลงของตลาด รอจังหวะใหม่ก็ซื้อ Bitcoin คืนได้ทันที

โอนเงินข้ามประเทศ

การโอน USDT บนเชนไม่ต้องรอเวลาทำการของธนาคาร ระยะเวลาและค่าธรรมเนียมขึ้นกับเชนที่เลือกและค่าถอนของกระดาน ส่วนการโอนผ่านธนาคารมีทั้งค่าธรรมเนียมและส่วนต่างอัตราแลกเปลี่ยน ก่อนเลือกให้เทียบต้นทุนรวมทุกขั้นด้วยตัวเลขที่แต่ละผู้ให้บริการแสดงในขณะนั้น

คนที่ทำงานต่างประเทศอาจใช้ USDT โอนเงินกลับบ้าน แล้วแลกเป็นบาทบนกระดานที่ได้รับอนุญาตในไทยก่อนถอนเข้าธนาคาร แต่ต้องรวมค่าแลก ค่าถอน และความเสี่ยงเรื่องเลือกเชนผิดไว้ในการเทียบด้วย

เก็บมูลค่าในประเทศที่เงินด้อยค่า

ในประเทศที่เงินผันผวนสูง เช่น ตุรกี อาร์เจนตินา ไนจีเรีย คนใช้ USDT เป็นที่เก็บมูลค่าแทนเงินสกุลของตัวเอง ในประเทศไทยปัญหานี้ไม่หนัก เพราะค่าเงินบาทค่อนข้างเสถียร แต่บางส่วนของคนไทยที่กลัวเรื่องระยะยาวก็ใช้ USDT เป็นการกระจายความเสี่ยง

รับงานฟรีแลนซ์ต่างประเทศ

ฟรีแลนซ์ที่ทำงานให้บริษัทต่างประเทศอาจรับค่าตอบแทนเป็น USDT แทนช่องทางอย่าง Wise หรือ PayPal ต้องตกลงเชนกับผู้จ่ายให้ตรงกับที่กระดานปลายทางรองรับ แล้วแลกเป็นบาทบนกระดานที่ได้รับอนุญาตก่อนถอนเข้าบัญชีไทย

ข้อควรระวังเรื่องการชำระเงินในไทย

ก.ล.ต. มีเกณฑ์ห้ามผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลสนับสนุนการใช้คริปโตเป็นสื่อกลางชำระค่าสินค้าและบริการ ส่วนการแลกเป็นบาทผ่านกระดานที่มีใบอนุญาตทำได้

4. ประเภทของเหรียญคงที่

หนุนด้วยเงินสด (Fiat-backed)

USDT USDC PYUSD FDUSD เป็นแบบนี้ ผู้ออกถือเงินสด พันธบัตร และสินทรัพย์ที่เทียบเท่าเงินสดเป็นสำรอง เป็นประเภทที่ใช้กันแพร่หลายที่สุด

ข้อดี เข้าใจง่าย ราคามั่นคง มีองค์กรชัดเจน

ข้อเสีย ต้องเชื่อผู้ออก ต้องเชื่อธนาคารที่เก็บสำรอง อยู่ในขอบกฎหมายที่อาจเปลี่ยน

หนุนด้วยคริปโต (Crypto-backed)

DAI เป็นตัวอย่างหลัก ผู้ใช้ล็อก ETH หรือคริปโตอื่นในสัญญาอัจฉริยะ แล้วยืม DAI ออกมา ระบบจะรักษาให้หลักประกันมากกว่ายอด DAI ที่ออก เช่น ล็อก ETH มูลค่า 150 ดอลลาร์ ยืมได้ 100 DAI

ข้อดี กระจายอำนาจ ไม่ต้องเชื่อบริษัทใด

ข้อเสีย ถ้าราคา ETH ลงเร็ว ระบบอาจขายหลักประกันได้ไม่ทัน DAI อาจหลุดแพ็ก

อัลกอริทึม (Algorithmic)

UST/Luna เป็นตัวอย่างที่ดังที่สุดและตัวอย่างที่ตายที่สุด ใช้กลไกการขยายและหดของอุปทานคู่กับเหรียญพี่น้องเพื่อรักษาราคา ไม่ใช้สินทรัพย์ค้ำเต็มจำนวน

ในเดือนพฤษภาคม 2022 ระบบของ UST ล้ม UST หลุดจาก 1 ดอลลาร์ลงไปมาก และ Luna แทบไม่เหลือมูลค่าภายในไม่กี่วัน หลังเหตุการณ์นี้ ความเชื่อมั่นในเหรียญคงที่แบบอัลกอริทึมลดลงมาก ถ้าเจอเหรียญที่พึ่งกลไกคล้ายกัน ให้ศึกษากลไกให้ละเอียดก่อนใช้

5. ความเสี่ยงที่ต้องรู้

เหรียญคงที่ไม่ใช่ "ไม่มีความเสี่ยง" คำว่า "คงที่" คือเป้าหมาย ไม่ใช่การรับประกัน ความเสี่ยงหลัก

ผู้ออกเหรียญล้ม

ถ้า Tether หรือ Circle ล้มละลาย ผู้ถือเหรียญต้องรอกระบวนการล้มละลายเพื่อรับสำรองคืน อาจใช้เวลาหลายเดือนถึงปี และอาจได้คืนไม่ครบ ในประวัติ ยังไม่เคยเกิดเรื่องนี้กับเหรียญคงที่หลัก แต่กับ Terra/Luna เกิดและจบไม่ดี

ธนาคารที่เก็บสำรองล้ม

ตัวอย่างชัดเจนคือ USDC ตอน SVB ล้มเมื่อมีนาคม 2023 สำรอง 3,300 ล้านดอลลาร์ของ Circle ค้างใน SVB ทำให้ USDC หลุดต่ำกว่า 1 ดอลลาร์ในช่วงสั้น ถึงแม้สุดท้ายทางการสหรัฐประกาศคุ้มครองผู้ฝากเงินของ SVB และ USDC กลับมาใกล้ 1 ดอลลาร์ แต่ในขณะที่หลุดแพ็ก คนที่ขายในจังหวะนั้นเสียจริง

กฎหมายเปลี่ยน

ในยุโรป กระดานที่ให้บริการตามกฎ MiCA จำกัดหรือตัด USDT สำหรับผู้ใช้ในยุโรป ในไทยกฎ ก.ล.ต. อาจเปลี่ยนได้ ในอนาคต รัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่งอาจประกาศห้ามการใช้เหรียญคงที่บางตัว เป็นความเสี่ยงที่อยู่นอกอำนาจของผู้ใช้

โอนผิดเชน

ความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในการใช้งานจริง ผู้ใช้โอน USDT จากกระดานหนึ่งไปยังที่อยู่ของอีกกระดานหนึ่งแต่เลือกเชนที่ปลายทางไม่รองรับ เช่นโอน USDT TRC20 ไปยังที่อยู่ ERC20 ในกรณีที่อยู่ปลายทางเป็นกระดาน อาจกู้คืนได้แต่ต้องติดต่อ support ในกรณีที่อยู่ปลายทางเป็น MetaMask ส่วนตัว กู้คืนยากมากหรือไม่ได้เลย

กระเป๋าถูกแฮก

ถ้าใครได้ private key ของกระเป๋าคุณ สามารถโอน USDT ออกได้ทันที ไม่มีระบบยืนยันแบบ 2FA เหมือนธนาคาร เก็บ private key ในที่ปลอดภัย ใช้กระเป๋าเย็น (Ledger Trezor) สำหรับเงินก้อนใหญ่

6. ขั้นตอนซื้อ USDT ครั้งแรกในไทย

ขั้น 1 เปิดบัญชี Bitkub

เข้า bitkub.com สมัครด้วยอีเมล ทำ KYC ด้วยบัตรประชาชนตามขั้นตอนที่แอปแจ้ง ระยะเวลาอนุมัติให้ดูตามที่กระดานแจ้ง

ขั้น 2 ฝากเงินบาท

ใน Bitkub กดเมนู Wallet เลือก THB กดฝาก เลือกบัญชีธนาคาร แล้วโอนตามช่องทางที่แอปแสดง เช่น QR หรือ Mobile Banking ยอดขั้นต่ำและเวลาเข้าบัญชีให้ดูที่หน้าฝากเงินในขณะนั้น

ขั้น 3 ซื้อ USDT

กดเมนู Trade เลือกคู่ USDT/THB กดซื้อ ใส่จำนวน Bitkub จะแสดงราคาในตลาดและจำนวน USDT ที่จะได้ ราคา USDT/THB ในกระดานไทยอาจต่างจากอัตรา USD/THB ทั่วไปได้ ให้เทียบก่อนซื้อ

เลือกประเภทคำสั่ง

• Market ซื้อทันทีที่ราคาปัจจุบัน เหมาะกับผู้เริ่มต้น
• Limit กำหนดราคาที่อยากซื้อ ถ้าราคาในตลาดลงมาถึง คำสั่งของคุณจะถูกเติม

กดยืนยัน USDT จะอยู่ในกระเป๋า Bitkub ของคุณ คุณสามารถถอนออกไปยังกระเป๋าส่วนตัว หรือเก็บไว้ในกระดานก็ได้

ขั้น 4 (เลือก) ถอนไปยังกระเป๋าส่วนตัว

สำหรับเงินก้อนใหญ่ ไม่แนะนำเก็บในกระดาน ถอนออกไปยังกระเป๋าส่วนตัวเช่น MetaMask Trust Wallet หรือกระเป๋าเย็น Ledger

เลือกเครือข่ายจากหน้าฝากของปลายทางแล้วเทียบกับหน้าถอนของต้นทาง ต้องตรงกันทั้งเหรียญและเชน รวมถึงผ่านขั้นต่ำและเปิดบริการอยู่ MetaMask รองรับ TRON โดยตรงแล้วตาม คู่มือทางการ ให้เลือกบัญชี TRON ที่ถูกต้องและเตรียมทรัพยากรหรือ TRX สำหรับส่ง ค่าถอนของกระดานและเวลาลงบัญชีให้ดูข้อมูลปัจจุบัน ไม่ใช่ค่าคงที่ 1 USDT

ใส่ที่อยู่ปลายทางอย่างระมัดระวัง ตรวจสอบ 3 ครั้ง การโอนผิดที่อยู่ไม่สามารถกู้คืนได้

7. คำแนะนำสำหรับมือใหม่

เริ่มน้อย

ครั้งแรกซื้อแค่ 100-500 บาท ทดสอบกระบวนการทั้งหมด ฝาก ซื้อ ถอน รับ จนชำนาญ แล้วค่อยเพิ่มจำนวน อย่าลงเงินก้อนใหญ่ทันทีในครั้งแรก

ใช้ 2FA

เปิด two-factor authentication ในบัญชี Bitkub ใช้ Google Authenticator หรือ Authy ไม่ใช้ SMS เพราะถูกขโมยซิมได้

เก็บ private key ดี ๆ

ถ้าคุณใช้กระเป๋าส่วนตัว เขียน seed phrase ลงกระดาษ เก็บในที่ปลอดภัย อย่าถ่ายภาพเก็บในมือถือ อย่าเก็บในคลาวด์ อย่าส่งให้ใครเด็ดขาด คนที่มี seed phrase คือเจ้าของเหรียญทั้งหมด

ระวัง phishing

มี email ปลอมที่ดูเหมือนจาก Bitkub Binance แจ้งให้ "ยืนยันบัญชี" หรือ "รับโบนัส" อย่ากดลิงก์ในอีเมล เข้าเว็บโดยพิมพ์ที่อยู่เองทุกครั้ง ทีมงานของกระดานไม่ขอ password หรือ 2FA จากคุณทางอีเมลหรือแชท

เริ่มจาก USDT TRC20

เป็นเชนที่กระดานและกระเป๋าเกือบทุกที่รองรับ เร็ว เข้าใจง่าย เหมาะกับมือใหม่ (แต่ไม่ใช่เชนที่ค่าถอนถูกที่สุดแล้ว ดูหน้าถอนก่อนทุกครั้ง) พอชำนาญแล้วค่อยเรียนรู้ ERC20 และเชนอื่น

สรุป 10 นาที

เหรียญคงที่ตั้งเป้ารักษามูลค่าเทียบกับสินทรัพย์อ้างอิง แต่ยังมีความเสี่ยงจากผู้ออก ธนาคาร เครือข่ายและกฎหมาย สำหรับบริการในไทยให้ตรวจคู่ซื้อขายและใบอนุญาตปัจจุบัน ไม่ใช้รายชื่อกระดานเก่าตัดสิน การรับค่าจ้างหรือชำระสินค้าเป็นอีกกรณีที่ต้องตรวจข้อกำหนด เริ่มด้วยจำนวนที่รับความเสี่ยงได้ เปิด 2FA และรักษา private key ให้ดี

ถ้าอ่านบทความนี้แล้วยังมีคำถาม อ่านต่อที่ 20 คำถามมือใหม่ หรือดูเรื่องเลือก USDT vs USDC ที่ บทความเปรียบเทียบเต็ม